Onderzoekers van de University of Manchester hebben aanwijzingen gevonden dat een ophoping van ureum – een afvalstof die normaal via de urine wordt uitgescheiden – mogelijk een rol speelt bij frontotemporale dementie (FTD) en amyotrofische laterale sclerose (ALS).
In de studie, gepubliceerd in Molecular Omics, werden hersenmonsters onderzocht van mensen die na hun overlijden hun lichaam aan de wetenschap hadden geschonken. Met gevoelige laboratoriumtechnieken maten de onderzoekers de ureumconcentraties in verschillende hersengebieden.
De onderzoekers vonden aanzienlijk verhoogde ureumwaarden in de hersenen van mensen met FTD en ALS vergeleken met controles. Bij FTD werd de ophoping aangetroffen in zowel ernstig aangedane als relatief gespaarde hersengebieden. Bij ALS was de verhoogde ureumconcentratie vooral aanwezig in hersengebieden die betrokken zijn bij de aansturing van beweging.
Eerder had dezelfde onderzoeksgroep al verhoogde ureumspiegels gevonden bij vijf andere vormen van dementie, waaronder de ziekte van Alzheimer en dementie bij de ziekte van Parkinson. Dit is volgens de onderzoekers de eerste keer dat dit ook is aangetoond bij FTD en ALS.
De resultaten ondersteunen de hypothese dat de hersenen bij deze aandoeningen mogelijk afvalstoffen minder goed afvoeren, waardoor zenuwcellen op termijn beschadigd kunnen raken. De onderzoekers denken dat een verstoorde afvalverwerking een gemeenschappelijk mechanisme kan zijn bij verschillende neurodegeneratieve ziekten.
De auteurs benadrukken dat het onderzoek geen oorzakelijk verband aantoont. Het is nog onduidelijk of de ophoping van ureum een oorzaak is van de ziekte, een gevolg ervan, of beide. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of het verbeteren van de afvoer van afvalstoffen in de hersenen kan leiden tot nieuwe behandelingen voor FTD, ALS en mogelijk andere neurodegeneratieve aandoeningen.
