De Europese Commissie concludeert na een evaluatie van bijna drie jaar dat de Nitraatrichtlijn nog altijd een noodzakelijk, relevant en effectief instrument is om watervervuiling door landbouw terug te dringen. Volgens de Commissie ligt de uitdaging nu vooral bij een betere uitvoering en handhaving door de lidstaten.
De richtlijn, die al 35 jaar bestaat, verplicht EU-landen om de waterkwaliteit te monitoren, kwetsbare gebieden aan te wijzen en actieprogramma’s op te stellen om nitraatvervuiling uit landbouw te verminderen. De Commissie benadrukt dat de regels voldoende flexibiliteit bieden om rekening te houden met lokale omstandigheden, zolang de waterkwaliteitsdoelen worden gehaald.
De evaluatie komt op een moment waarop meer dan een derde van het Europese grondwater, de rivieren, meren en kustwateren nog steeds negatief wordt beïnvloed door landbouwvervuiling. Volgens de aangehaalde cijfers bedragen de maatschappelijke kosten hiervan inmiddels meer dan €22 miljard per jaar, oftewel ongeveer €60 miljoen per dag.
Volgens de evaluatie wegen de voordelen van de richtlijn – zoals schoner drinkwater, gezondere ecosystemen en een veerkrachtigere voedselproductie – naar schatting drie tot zeven keer zwaarder dan de kosten van de uitvoering.
Het persbericht van de European Environmental Bureau (EEB) wijst er tegelijkertijd op dat recente Europese beleidswijzigingen, zoals de invoering van de RENURE-regeling, meer stikstof uit bepaalde mestproducten op landbouwgrond toestaan dan voorheen. De EEB vreest dat verdere versoepeling van de mestregels de vooruitgang bij het terugdringen van nitraatvervuiling kan ondermijnen.
De Europese Commissie zelf concludeert echter dat de Nitraatrichtlijn ongewijzigd een belangrijk instrument blijft, mits de bestaande regels door de lidstaten volledig worden uitgevoerd en gehandhaafd.
