Uit de follow-up van een gerandomiseerde gecontroleerde studie blijkt dat het online interventieprogramma Master Your Worries, bedoeld voor de behandeling van angst bij kinderen, langdurige effecten heeft. De angstsymptomen namen twee jaar na de behandeling nog steeds af en het effect van de therapie was op dat moment duidelijk groter dan na zes maanden. Volgens de onderzoekers zijn de resultaten internationaal van belang, omdat dit de eerste gerandomiseerde gecontroleerde studie is die aantoont dat online cognitieve gedragstherapie bij kinderen ook twee jaar na de interventie nog effectief is.
In een nieuwe vervolgstudie werd de effectiviteit onderzocht van het programma Master Your Worries, ontwikkeld door het Research Centre for Child Psychiatry van de Universiteit van Turku in Finland. Aan de studie namen 465 Finse kinderen van 10 tot 13 jaar deel die symptomen van angst vertoonden. De kinderen werden tijdens de jaarlijkse gezondheidsonderzoeken op school gescreend. Volgens de onderzoekers is niet eerder een vergelijkbaar onderzoek gepubliceerd waarin binnen een bevolkingsbrede screening zowel angst bij kinderen werd opgespoord als behandeling op afstand werd aangeboden.
De kinderen met angstsymptomen werden willekeurig toegewezen aan het Master Your Worries-programma of aan een controlegroep die digitaal materiaal kreeg over angst, welzijn en een gezonde leefstijl. In beide groepen namen de angstsymptomen tijdens de follow-up af. Bij de kinderen die aan Master Your Worries deelnamen was de afname echter significant groter. Ook verbeterde hun functioneren sterker. De positieve effecten van de therapie bleken bovendien het grootst bij kinderen met ernstigere klachten.
“Het verschil was zowel zichtbaar in de beoordelingen van de kinderen zelf als in die van hun ouders bij de follow-ups na één en twee jaar. Vooral interessant was dat de effecten van de therapie tussen zes en twaalf maanden verder toenamen, terwijl de daadwerkelijke behandeling toen al was afgelopen,” zegt promovendus Katri Kaajalaakso van de Universiteit van Turku.
Volgens de onderzoekers wijst dit op een zogenoemd vertraagd behandelingseffect.
“De denk- en gedragspatronen die tijdens cognitieve gedragstherapie worden aangeleerd, kunnen geleidelijk onderdeel worden van het dagelijks leven van het kind en het hele gezin. Daardoor kunnen de positieve effecten van de behandeling nog lang na afloop van de therapie blijven toenemen,” zegt hoofdonderzoeker professor Andre Sourander.
Vroege en toegankelijke behandeling van angst bij kinderen en jongeren is nodig
Naar schatting heeft 6 tot 18 procent van de schoolgaande kinderen en jongeren een angststoornis. Vooral onder jongeren is angst wereldwijd in het afgelopen decennium toegenomen. Tegelijkertijd bestaat er een tekort aan professionals binnen de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen, waardoor het merendeel van de kinderen geen bewezen effectieve behandeling krijgt.
Master Your Worries is een volledig in Finland ontwikkeld online interventieprogramma van tien weken, waarbij zowel het kind als een ouder actief deelnemen aan de behandeling. Het kind doorloopt de online onderdelen met ondersteuning van de ouder. Ouders beschikken daarnaast over eigen online hulpmiddelen en het gezin krijgt gedurende het programma iedere week telefonische begeleiding. Uit het onderzoek bleek dat het programma ook het welzijn van de ouders ondersteunde en hen praktische hulpmiddelen gaf om hun kind in het dagelijks leven te helpen.
De onderzoeksresultaten ondersteunen volgens de wetenschappers het idee dat angstsymptomen bij kinderen zo vroeg mogelijk moeten worden herkend, bijvoorbeeld via de schoolgezondheidszorg of de eerstelijnszorg. Master Your Worries zou in de toekomst een aanvulling kunnen vormen op bestaande zorg en een effectieve behandeloptie kunnen bieden, vooral voor kinderen met een vastgestelde angststoornis of duidelijke angstsymptomen.
“Master Your Worries behoort internationaal tot de meest effectieve digitale programma’s voor de behandeling van angst. Begeleide digitale behandeling biedt de mogelijkheid om kinderen en gezinnen vroegtijdig te bereiken, ongeacht waar zij wonen. Omdat angst in de kindertijd veel voorkomt en onder meer verband houdt met problemen op school, lichamelijke klachten, latere depressie en zelfbeschadigend gedrag, is er grote behoefte aan effectieve en gemakkelijk toegankelijke behandelvormen,” benadrukt professor Sourander.
Het onderzoeksartikel “Internet-based cognitive behavioral therapy intervention with telephone coaching for anxiety among children aged 10–13 years: a two-year open follow-up of a randomized controlled trial” is gepubliceerd in het tijdschrift JAMA Network Open.
Bron: Universiteit van Turku
