Honden die aan dementie lijden, vertonen opvallend vergelijkbare veranderingen in hun hersenen als mensen met de ziekte van Alzheimer. Dat blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek van Colorado State University en de University of Washington. De ontdekking versterkt het vermoeden dat honden een belangrijke rol kunnen spelen bij het beter begrijpen van dementie en de ontwikkeling van nieuwe behandelingen.
Dementie komt niet alleen bij mensen voor. Ook oudere honden kunnen te maken krijgen met cognitieve achteruitgang, een aandoening die bekendstaat als Canine Cognitive Dysfunction (CCD). Honden met deze aandoening kunnen gedesoriënteerd raken, veranderingen in hun gedrag vertonen, minder contact zoeken met hun omgeving en moeite krijgen met dagelijkse routines. Deze symptomen lijken sterk op verschijnselen die ook bij mensen met dementie worden waargenomen.
Opvallende overeenkomsten in de hersenen
Voor het onderzoek analyseerden wetenschappers het hersenweefsel van 24 overleden huishonden, waarvan de eigenaren toestemming hadden gegeven voor wetenschappelijk onderzoek. Daarbij ontdekten zij dat honden met dementie afwijkende eiwitophopingen ontwikkelen in hersengebieden die ook bij mensen met Alzheimer worden aangetast.
Het gaat om zogeheten plaques en eiwitkluwens, die bij mensen kenmerkend zijn voor de ziekte van Alzheimer. Deze afwijkingen hangen samen met de ernst en voortgang van de aandoening. De onderzoekers hebben nu aangetoond dat vergelijkbare veranderingen ook voorkomen bij honden met cognitieve disfunctie.
Volgens Julie Moreno, neurotoxicoloog en universitair hoofddocent aan Colorado State University, laten de resultaten zien hoe waardevol honden kunnen zijn voor dementieonderzoek. De overeenkomst tussen de hersenen van honden met CCD en mensen met Alzheimer biedt nieuwe mogelijkheden om de ziekte beter te begrijpen.
Van gedragsverandering naar hersenonderzoek
Tot nu toe werd dementie bij honden voornamelijk vastgesteld op basis van gedragsveranderingen. Dierenartsen letten daarbij onder meer op verwarring, een verstoord slaap-waakritme, veranderde sociale interacties en verlies van aangeleerde gewoonten.
Hoewel dergelijke symptomen belangrijke aanwijzingen geven, bieden ze geen volledig beeld van wat zich in de hersenen afspeelt. Door het hersenweefsel rechtstreeks te onderzoeken, konden wetenschappers de onderliggende veranderingen nauwkeuriger in kaart brengen.
Volgens medeonderzoeker Caitlin Latimer van de University of Washington School of Medicine was dit een belangrijke stap. De gedragsmatige overeenkomsten tussen ouder wordende honden en mensen waren al langer bekend, maar de nieuwe studie maakt duidelijk dat er ook op het niveau van hersenweefsel belangrijke overeenkomsten bestaan.
Nieuwe kansen voor de behandeling van dementie
De onderzoeksresultaten kunnen op termijn van betekenis zijn voor zowel de diergeneeskunde als de menselijke gezondheidszorg. Honden leven in dezelfde omgeving als mensen en ontwikkelen, net als hun eigenaren, spontaan leeftijdsgebonden aandoeningen.
Dat maakt honden mogelijk bijzonder waardevol voor onderzoek naar het verloop van dementie, de invloed van omgevingsfactoren en de effectiviteit van nieuwe behandelingen.
Door honden met cognitieve problemen gedurende hun leven te volgen en behandelmethoden te evalueren, kunnen onderzoekers kennis verzamelen die mogelijk ook bruikbaar is voor mensen met Alzheimer.
De wetenschappers benadrukken dat aanvullend onderzoek nodig is. De studie is uitgevoerd met een relatief kleine groep honden en toont nog niet aan dat behandelingen die bij honden werken ook bij mensen effectief zullen zijn.
Dementie bij honden verdient meer aandacht
De bevindingen onderstrepen daarnaast het belang van het tijdig herkennen van cognitieve achteruitgang bij oudere honden. Veranderingen in gedrag worden soms beschouwd als een normaal onderdeel van het ouder worden, terwijl er sprake kan zijn van een onderliggende neurologische aandoening.
Vroege herkenning en passende veterinaire begeleiding kunnen bijdragen aan het welzijn en de levenskwaliteit van honden met cognitieve problemen.
Het onderzoek laat zien dat dementie bij honden niet uitsluitend een diergeneeskundig vraagstuk is, maar ook nieuwe aanknopingspunten kan bieden voor de strijd tegen een van de grootste gezondheidsuitdagingen van de vergrijzende samenleving.
Wetenschappelijke publicatie
Het onderzoek is gepubliceerd in het internationale wetenschappelijke tijdschrift npj Dementia. De studie werd uitgevoerd door onderzoekers van Colorado State University en de University of Washington School of Medicine.
Meer informatie: Wetenschappelijke publicatie in npj Dementia
