De hoogste rechter van de Europese Unie heeft geoordeeld dat de manier waarop pesticiden worden goedgekeurd te geheimzinnig is en daarmee in strijd met de wet. Besluiten over deze stoffen werden vaak genomen via zogenoemde comitologieprocedures, waarbij lidstaten en de Europese Commissie achter gesloten deuren stemmen zonder dat het publiek kan zien wie wat heeft besloten.
De zaak werd aangespannen door ClientEarth, nadat de organisatie in 2021 toegang vroeg tot documenten over de goedkeuring van cypermethrin, een pesticide dat schadelijk is voor bijen en waterorganismen. Ondanks waarschuwingen van de European Food Safety Authority werd deze stof toch opnieuw toegestaan. De Europese Commissie weigerde echter inzicht te geven in de standpunten en stemmingen van lidstaten, waarna de zaak bij het Hof van Justitie belandde.
De rechter stelt nu duidelijk dat deze geheimhouding onwettig is. Burgers hebben het recht om te weten hoe besluiten tot stand komen die hun gezondheid en het milieu beïnvloeden, en moeten ook kunnen deelnemen aan dit proces. Transparantie is volgens het Hof geen keuze, maar een verplichting.
De uitspraak komt op een gevoelig moment, omdat de Europese Commissie recent heeft voorgesteld om bepaalde pesticiden voor onbeperkte tijd toe te laten. Critici vrezen dat dit de bescherming van mens en natuur verder kan verzwakken.
Volgens juristen betekent dit vonnis een belangrijke stap richting meer verantwoordelijkheid en controle. Het dwingt beleidsmakers om opener te zijn over hun besluitvorming en kan leiden tot strengere beoordeling van schadelijke stoffen. Tegelijk loopt er nog een aparte rechtszaak over de hergoedkeuring van glyfosaat, waarvan later in 2026 een uitspraak wordt verwacht.
De verwachting is dat deze uitspraak grote gevolgen zal hebben voor hoe de EU in de toekomst pesticiden beoordeelt, met mogelijk meer transparantie, betere onderbouwing van besluiten en meer bescherming voor ecosystemen en bestuivers zoals bijen.