Toch wordt blootstelling aan lood volgens een nieuw rapport van het Europees Milieuagentschap (EEA) jaarlijks in verband gebracht met naar schatting 62.000 tot ruim 310.000 vroegtijdige sterfgevallen in Europa.
Ook lage concentraties schadelijk
Volgens het EEA bestaat er geen vastgesteld veilig niveau van blootstelling aan lood. Zelfs relatief lage concentraties kunnen schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid.
Vooral ongeboren kinderen, baby’s en jonge kinderen zijn kwetsbaar. Blootstelling kan de hersenontwikkeling verstoren en wordt geassocieerd met een lager IQ, gedragsproblemen en leerproblemen. Bij volwassenen verhoogt lood het risico op hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, nierschade en voortplantingsproblemen.
Tot 3,5 miljoen levensjaren verloren
Volgens een conservatieve berekening hangt blootstelling aan lood samen met jaarlijks meer dan 62.000 vroegtijdige sterfgevallen en 710.000 verloren levensjaren. Wanneer ook gezondheidseffecten bij lagere blootstellingsniveaus worden meegerekend, stijgt de schatting tot ruim 310.000 sterfgevallen en 3,5 miljoen verloren levensjaren per jaar.
De geschatte sterfte is relatief hoog in Oost- en Zuidoost-Europa, waaronder Bulgarije, Kroatië, Hongarije en Roemenië.
Oude leidingen, bodem en voedsel blijven bronnen
Hoewel loodhoudende benzine is uitgefaseerd en het gebruik van lood in consumentenproducten sterk is beperkt, blijft historische vervuiling een belangrijk probleem.
Lood is nog aanwezig in oude gebouwen, drinkwaterleidingen, bodem, stof en sedimenten. Daarnaast wordt het metaal nog toegepast in onder andere accu’s, bepaalde metaallegeringen, munitie en vislood.
Voedsel en drinkwater vormen belangrijke blootstellingsroutes. Vooral jonge kinderen lopen extra risico door contact met verontreinigde grond en huisstof.
Europese maatregelen hebben effect
De daling van de loodblootstelling wordt toegeschreven aan tientallen jaren Europese en nationale regelgeving. Nieuwe maatregelen richten zich onder meer op lood in PVC-producten, de vervanging van loden drinkwaterleidingen en strengere bescherming van werknemers.
Het EEA pleit daarnaast voor betere monitoring van loodconcentraties in het bloed, met bijzondere aandacht voor kinderen en andere kwetsbare groepen.
Bron: Europees Milieuagentschap (EEA), 12 november 2026.
