In Vlaamse basisscholen zijn tientallen verschillende pesticiden aangetroffen in het stof van klaslokalen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van de Belgische milieuorganisatie Velt, aangesloten bij Pesticide Action Network Europe (PAN Europe). In tien onderzochte klaslokalen werden in totaal 63 verschillende pesticiden gevonden, met gemiddeld 18 stoffen per lokaal. In twee klaslokalen werden zelfs 36 verschillende pesticiden aangetroffen.
Hormoonverstorende en neurotoxische stoffen
Voor het onderzoek werden stofmonsters verzameld in tien basisscholen verspreid over alle Vlaamse provincies. Een erkend laboratorium onderzocht de monsters op 540 verschillende pesticiden.
Van de 63 aangetroffen stoffen heeft bijna een derde hormoonverstorende eigenschappen. Daarnaast is volgens de gebruikte stofgegevens 19 procent giftig voor de voortplanting en ongeveer 16 procent neurotoxisch, wat betekent dat deze stoffen schadelijk kunnen zijn voor het zenuwstelsel.
Onder de aangetroffen pesticiden bevinden zich propiconazool, captan, dodine, tebuconazool en permethrin. Sommige van deze middelen zijn inmiddels verboden voor landbouwgebruik, maar kunnen nog aanwezig zijn in het milieu of voor andere toepassingen worden gebruikt.
Ook PFAS-pesticiden gevonden
Van de 63 aangetroffen pesticiden behoren er twaalf tot de PFAS-groep. Deze stoffen zijn bijzonder persistent en kunnen langdurig in het milieu aanwezig blijven.
Sommige PFAS-pesticiden kunnen worden afgebroken tot trifluorazijnzuur (TFA), een zeer moeilijk afbreekbare stof die zich gemakkelijk via water verspreidt. TFA is binnen de Europese Unie geclassificeerd als giftig voor de voortplanting.
Daarnaast werden zes verschillende triazoolfungiciden aangetroffen, een groep schimmelbestrijdingsmiddelen waarvan verschillende stoffen schadelijke eigenschappen hebben.
Kinderen op meerdere plaatsen blootgesteld
Volgens Velt en PAN Europe kunnen kinderen zowel thuis als op school worden blootgesteld aan mengsels van pesticiden. Eerder onderzoek van Velt toonde al gemiddeld 21 verschillende pesticiden aan in onderzochte slaapkamers.
Wetenschappelijke studies wijzen erop dat de nabijheid van landbouwgebieden waar bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, een belangrijke factor kan zijn bij de aanwezigheid van pesticiden in huisstof.
De organisaties benadrukken dat kinderen extra kwetsbaar zijn voor bepaalde chemische stoffen, omdat hun hormonale systeem en zenuwstelsel nog volop in ontwikkeling zijn.
Het onderzoek brengt de aanwezigheid van pesticiden in kaart, maar stelt niet vast welke gezondheidseffecten de gemeten concentraties bij de betrokken kinderen veroorzaken.
Oproep tot strengere Europese regelgeving
PAN Europe en Velt roepen Europese beleidsmakers op de bescherming tegen pesticiden te versterken. De organisaties bekritiseren voorstellen van de Europese Commissie die volgens hen kunnen leiden tot minder frequente beoordelingen van bestrijdingsmiddelen en een langere toelating van schadelijke stoffen.
Volgens de organisaties wordt bij de huidige risicobeoordeling onvoldoende rekening gehouden met langdurige blootstelling aan mengsels van verschillende pesticiden via binnenstof.
Zij pleiten daarom voor strengere toelatingsprocedures, betere monitoring en ruimere spuitvrije zones rondom scholen en woongebieden.
Bron: Pesticide Action Network Europe (PAN Europe), persbericht van 22 oktober 2026: “(School) Alarm: cocktails of up to 36 pesticides found in Flemish classrooms”.
Onderzoek: Velt – Pesticides at school: exploratory research.
