Koken is in het centrum van Londen en Beijing inmiddels een grotere directe bron van schadelijke fijne luchtdeeltjes dan uitlaatgassen van voertuigen. Dat blijkt uit internationaal onderzoek onder leiding van het Britse UK Centre for Ecology & Hydrology (UKCEH), gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift npj Climate and Atmospheric Science.
De onderzoekers maten de uitstoot van zeer kleine fijnstofdeeltjes (PM1), met een diameter van minder dan één micrometer. Deze deeltjes kunnen diep in de longen doordringen en mogelijk in de bloedbaan en andere organen terechtkomen.
Tot 87 procent van de uitstoot tijdens etenstijd
In Londen was koken verantwoordelijk voor maximaal 83 procent van de gemeten directe PM1-uitstoot rond het middaguur en 87 procent in de vroege avond. In Beijing bedroegen deze percentages respectievelijk 61 en 76 procent. De bijdrage van uitlaatgassen bleef tijdens deze perioden onder de 10 procent.
Volgens de onderzoekers weerspiegelen de resultaten mede het succes van strengere emissieregels voor voertuigen en de overgang naar schoner vervoer. In het Verenigd Koninkrijk daalde de uitstoot van fijnstof uit uitlaatgassen tussen 1996 en 2024 met 94 procent.
Commerciële keukens belangrijke vervuilingsbron
Onderzoeksleider Ben Langford benadrukt dat koken aanzienlijke hoeveelheden fijnstof in de buitenlucht kan brengen, terwijl deze vervuilingsbron tot nu toe relatief weinig aandacht heeft gekregen.
De onderzoekers wijzen vooral op de mogelijkheden om de uitstoot van commerciële keukens en voedselbereiding te beperken door betere filtering van kookdampen.
Verschillen tussen wereldsteden
In tegenstelling tot Londen en Beijing bleven verkeer en verbrandingsprocessen in Delhi de belangrijkste bronnen van direct uitgestoten fijnstof.
De onderzoekers maken bovendien onderscheid tussen lokale uitstoot en de totale concentratie fijnstof in de buitenlucht. Een groot deel van het aanwezige fijnstof ontstaat namelijk door chemische reacties in de atmosfeer, bijvoorbeeld wanneer ammoniak uit de landbouw reageert met andere luchtverontreinigende stoffen.
De studie laat zien dat naast verkeer ook voedselbereiding een belangrijke rol speelt in stedelijke luchtvervuiling.
Bron: UK Centre for Ecology & Hydrology, 3 november 2026.
Wetenschappelijke publicatie: Langford et al. (2026), Traffic and combustion emission controls leave cooking as a dominant local source of primary PM1 in megacities.
