Europese wetenschappers waarschuwen voor afzwakking natuurbescherming

Honderden wetenschappers uit Europa hebben in een open brief aan voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie opgeroepen om de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn niet af te zwakken. De onderzoekers vrezen dat een mogelijke herziening van deze natuurwetten de bescherming van bedreigde soorten en leefgebieden in gevaar brengt.

De brief, opgesteld onder de naam European Scientists for Nature, is ondertekend door onderzoekers van universiteiten en wetenschappelijke instituten uit talrijke Europese landen, waaronder Nederland, Duitsland, Frankrijk, Spanje en België.

Bestaande natuurwetten behouden

Volgens de wetenschappers behoren de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn tot de belangrijkste instrumenten voor Europese natuurbescherming. De richtlijnen vormen de juridische basis voor het Natura 2000-netwerk en hebben volgens wetenschappelijk onderzoek bijgedragen aan de bescherming van verschillende bedreigde soorten.

De onderzoekers verwijzen naar een evaluatie uit 2016, waarin de Europese Commissie concludeerde dat beide richtlijnen geschikt waren voor hun doel. De belangrijkste problemen lagen destijds bij de uitvoering, onvoldoende financiële middelen en gebrekkige afstemming met andere beleidsterreinen.

Biodiversiteit blijft achteruitgaan

De ondertekenaars benadrukken dat de voortdurende achteruitgang van de Europese biodiversiteit niet betekent dat de bestaande wetgeving heeft gefaald. Volgens hen zijn de beschermingsdoelen vooral nog onvoldoende gerealiseerd.

Ook waarschuwen zij dat veranderingen in de wetgeving kunnen leiden tot juridische onzekerheid en versnippering van het natuurbeleid. Vooral trekvogels en ecosystemen die landsgrenzen overschrijden, zijn afhankelijk van gezamenlijke Europese beschermingsmaatregelen.

Vereenvoudiging zonder minder bescherming

De wetenschappers erkennen dat Europese natuurwetgeving administratief eenvoudiger kan worden uitgevoerd. Zij pleiten onder meer voor betere samenwerking tussen overheden, verbeterde monitoring en toegankelijkere wetenschappelijke informatie.

Volgens de brief mogen eenvoudigere procedures echter niet leiden tot minder bescherming van soorten en leefgebieden. De onderzoekers vragen de Europese Commissie daarom af te zien van wijzigingen die de bestaande beschermingsverplichtingen verzwakken en zich te concentreren op een betere uitvoering van de huidige richtlijnen.

Bron: European Scientists for Nature – Appeal from the European Scientific Community to Safeguard the EU Birds and Habitats Directives, open brief aan Ursula von der Leyen, november 2026.