Mensen met een alcoholgebruiksstoornis gaan vaak meer drinken nadat hun gedrag bij bepaalde risicovolle beslissingen verandert. Andersom blijkt dat verband niet te bestaan. Dat concluderen Duitse onderzoekers na een onderzoek van een jaar, waarbij deelnemers via spelletjes op hun smartphone werden gevolgd. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging.
Alcoholverslaving vormt wereldwijd een belangrijk gezondheidsprobleem. Al langer is bekend dat mensen met een alcoholgebruiksstoornis vaker risicovolle beslissingen nemen en soms moeite hebben met zelfbeheersing. Tot nu toe was echter onduidelijk of meer alcohol drinken leidt tot risicogedrag, of dat veranderingen in risicogedrag juist voorafgaan aan meer alcoholgebruik.
Onderzoekers van onder meer het Universitair Ziekenhuis Würzburg en de Technische Universiteit Dresden volgden gedurende een jaar mensen met voornamelijk milde tot matige alcoholproblemen. Via speciale spelletjes op smartphones onderzochten zij maandelijks hoe deelnemers beslissingen namen, risico’s inschatten en hun gedrag controleerden.
Uit het onderzoek bleek dat bepaalde veranderingen in risicogedrag een stijging van het alcoholgebruik in de daaropvolgende maand voorspelden. Opvallend genoeg werd het omgekeerde verband niet gevonden: meer drinken voorspelde geen vergelijkbare veranderingen in het beslissingsgedrag.
Niet alle vormen van risicogedrag bleken daarbij belangrijk. Vooral veranderingen in beslissingen waarbij deelnemers winst en verlies moesten afwegen, hingen samen met later alcoholgebruik. Veranderingen in zelfbeheersing en beloningsgericht gedrag vertoonden geen duidelijk verband.
Volgens de onderzoekers kunnen deze resultaten bijdragen aan een nieuwe aanpak van alcoholproblemen. Met eenvoudige smartphone-spelletjes zouden zorgverleners in de toekomst mogelijk kunnen herkennen wanneer iemand een verhoogd risico loopt om meer te gaan drinken. Hierdoor kan persoonlijke begeleiding op het juiste moment worden aangeboden.
De onderzoekers benadrukken dat het nog te vroeg is om deze methode in de behandeling toe te passen. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of dergelijke digitale metingen daadwerkelijk kunnen helpen om problematisch alcoholgebruik te voorkomen.
Het onderzoek verscheen op 19 oktober 2026 onder de titel Fluctuations in Real-Life Drinking in Alcohol Use Disorder: A 1-Year Longitudinal Study Using Gamified Tasks of Decision Making and Cognitive Control.
Bron: Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging.
https://doi.org/10.1016/j.bpsc.2026.07.019
