Een nieuwe studie van het Duitse Instituut voor Humane Voeding Potsdam-Rehbrücke (DIfE) en Charité – Universitätsmedizin Berlin laat voor het eerst zien dat gerichte controle van het ademhalingsritme het beslisgedrag kan beïnvloeden via veranderingen in de werking van hart en hersenen. Het onderzoeksteam onder leiding van prof. Soyoung Q Park toonde aan dat een verlengde uitademing de hartslagvariabiliteit en de gevoeligheid van de hersenen voor beloning verhoogt, waardoor mensen gewaagdere beslissingen kunnen nemen. De studie werd gepubliceerd in het tijdschrift Neuron.
Versnelde ademhaling en een hoge hartslag leiden vaak tot snelle besluitvorming. Onder zulke omstandigheden kunnen mensen voorzichtiger beslissen om mogelijke verliezen te beperken, bijvoorbeeld bij investeringen onder tijdsdruk, tijdens een belangrijk werkoverleg of bij het snel kiezen van een maaltijd. Langzamer ademhalen en een rustiger hartritme zouden daarentegen kunnen leiden tot een positievere beoordeling van de situatie en tot gewaagdere keuzes.
Nieuw perspectief: lichaam, hersenen en besluitvorming werken samen
Traditionele theorieën gaan ervan uit dat beslissingen in de hersenen ontstaan. In deze studie werd onderzocht hoe het samenspel tussen verschillende organen de hersenfunctie kan beïnvloeden en daarmee onze beslissingen kan sturen.
“Onze beslissingen worden zelden alleen bepaald door externe informatie. Ons oordeel ontstaat uit het samenspel tussen cognitieve processen en onze lichamelijke toestand. Het was tot nu toe onbekend hoe bewuste regulatie van het lichaam, bijvoorbeeld door gerichte ademhaling, het besluitvormingsproces actief kan beïnvloeden,” legt Soyoung Q Park uit.
Aan het onderzoek deden 41 gezonde deelnemers mee. Zij moesten risicovolle beslissingen nemen terwijl ze verschillende ademhalingspatronen volgden. De deelnemers ademden ofwel in hun natuurlijke ritme, of langzamer met een sterk verlengde uitademing, met een verhouding van 2 delen inademen tegenover 8 delen uitademen.
Tijdens het experiment werd de hersenactiviteit gemeten met functionele MRI. Tegelijkertijd registreerden de onderzoekers de ademhaling, hartactiviteit, huidgeleiding en pupilreacties.
De toestand van het lichaam beïnvloedt beslissingen
De onderzoekers ontdekten dat een verlengde uitademing samenhing met een lagere hartslag en met meer risicovolle beslissingen. Deze keuzes werden sterker gestuurd door de mogelijke beloning. De beoordeling van mogelijke verliezen veranderde daarentegen niet.
Ook nam de activiteit toe in de ventromediale prefrontale cortex en de precuneus. Deze hersengebieden spelen een rol bij zowel hartslagvariabiliteit als de verwerking van beloning.
Volgens hoofdauteur Wenhao Huang laat het onderzoek zien dat het samenspel tussen ademhaling en hartfunctie de hersenen gevoeliger kan maken voor beloningen.
Mogelijke praktische toepassingen
De resultaten ondersteunen het idee dat de lichamelijke toestand invloed heeft op cognitieve processen. Ademhalingstechnieken zouden daarom een eenvoudige, goedkope en gemakkelijk aan te leren manier kunnen zijn om jezelf te reguleren.
Volgens de onderzoekers zouden dergelijke technieken mogelijk ook aanvullend kunnen worden gebruikt bij aandoeningen zoals angststoornissen en depressie, waarbij zowel het autonome zenuwstelsel als de verwerking van beloning verstoord kunnen zijn.
Een volgende stap is onderzoeken of dezelfde effecten ook optreden bij andere groepen, bijvoorbeeld mensen met overgewicht. Omdat eetkeuzes mede worden beïnvloed door beloning en lichamelijke toestand, zou bewuste ademregulatie mogelijk ook kunnen helpen bij het beter waarnemen en sturen van eetgedrag.
De studie werd gefinancierd door verschillende Duitse onderzoeksinstanties en Europese onderzoeksprogramma’s.
Links
German Institute of Human Nutrition Potsdam-Rehbruecke
Charité – Universitätsmedizin Berlin
