Onderzoekers van de University of Manchester hebben onderzocht welke opioïden het sterkst samenhangen met ademhalingsdepressie bij volwassenen die werden behandeld voor niet-kankergerelateerde pijn. De resultaten zijn gepubliceerd in BMC Medicine.
Voor het onderzoek werden de elektronische patiëntendossiers geanalyseerd van 32.909 volwassen ziekenhuispatiënten in een groot ziekenhuis in Noordwest-Engeland. De onderzoekers bepaalden wanneer patiënten een ademhalingsdepressie ontwikkelden aan de hand van geregistreerde vitale functies of het toedienen van naloxon, een geneesmiddel dat wordt gebruikt om een opioïdoverdosis met ademhalingsonderdrukking te behandelen.
Vergeleken met codeïne bleek fentanyl samen te hangen met een ruim driemaal hoger risico op ademhalingsdepressie. Ook combinaties van meerdere opioïden werden geassocieerd met een bijna driemaal hoger risico. Daarnaast werden oxycodon en morfine in verband gebracht met een significant hoger risico dan codeïne. Wanneer fentanyl rechtstreeks met morfine werd vergeleken, bleef het risico op ademhalingsdepressie bijna tweemaal zo hoog.
De onderzoekers zagen bovendien dat hogere dagelijkse opioïddoseringen samengingen met een groter risico. Patiënten die dagelijks 120 morfine-equivalenten (MME) of meer kregen toegediend, hadden ongeveer tweemaal zoveel kans op ademhalingsdepressie als patiënten die minder dan 50 MME per dag ontvingen. Ook bij dagelijkse doseringen van 31 tot 60 MME werd al een verhoogd risico waargenomen.
Verder bleek dat het gelijktijdig gebruik van opioïden en gabapentinoïden, zoals gabapentine of pregabaline, geassocieerd was met een extra toename van het risico op ademhalingsdepressie.
Bij patiënten met chronische obstructieve longziekte (COPD) werden nog hogere risico’s gevonden. Binnen deze groep werd fentanyl in verband gebracht met een ongeveer viervoudig verhoogd risico op ademhalingsdepressie ten opzichte van codeïne.
Volgens de onderzoekers kunnen de resultaten bijdragen aan een beter inzicht in de verschillen in veiligheidsprofielen tussen opioïden en het belang van dosering, combinatiegebruik en patiëntkenmerken bij het voorschrijven van deze geneesmiddelen.
