Mensen die in de buurt van wijngaarden wonen, worden meer blootgesteld aan gewasbeschermingsmiddelen dan mensen die verder van landbouwgewassen wonen. Dat is de belangrijkste conclusie van de PestiRiv-studie, uitgevoerd door Santé publique France en ANSES. De studie werd in 2021–2022 uitgevoerd in 265 wijnbouw- en controlegebieden. Er werden 56 stoffen gemeten in buitenlucht, huisstof, binnenlucht, urine en haar van deelnemers. Ook werden gegevens verzameld over woningen en leefstijl. PestiRiv levert daarmee voor het eerst op grote schaal een gedetailleerd beeld van de blootstelling van bewoners van wijnbouwgebieden en van de vervuiling van hun leefomgeving.
Bewoners dichtbij wijngaarden (binnen 500 meter) vertoonden hogere biologische concentraties van pesticiden dan mensen die verder weg wonen. Deze verhoogde blootstelling gold zowel voor volwassenen als voor kinderen. De vervuiling werd gemeten in meerdere matrices: urine, haar, stof, buiten- en binnenlucht. De hogere waarden zijn te verklaren door verspreiding van bestrijdingsmiddelen buiten het behandelde perceel, via drift (spuitnevel) en verdamping. De resultaten komen overeen met studies in de VS en Nederland.
Sommige stoffen lieten geen verschillen zien tussen de groepen, bijvoorbeeld omdat ze ook uit andere bronnen afkomstig kunnen zijn (zoals pyrethroïden en koper) of omdat ze weinig gebruikt werden in de onderzoeksperiode.
De twee agentschappen roepen op om: het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te beperken tot wat strikt noodzakelijk is. Verspreiding zoveel mogelijk te voorkomen door ambitieuze uitvoering van de nationale Ecophyto 2030-strategie. Omwonenden vooraf te informeren bij behandelingen. Het voorkomen van blootstelling mag niet uitsluitend worden overgelaten aan individuele maatregelen; actie moet worden ondernomen bij de bron.
De PestiRiv-data worden verder geanalyseerd om: de relatie tussen blootstelling en gezondheidseffecten beter te begrijpen. Risicobeoordelingen te verfijnen en blootstellingsmechanismen in kaart te brengen. Co-blootstellingen met andere risicofactoren te onderzoeken.
De gegevens zullen beschikbaar worden gesteld via het Green Data for Health-platform. Santé publique France en ANSES pleiten daarnaast voor betere toegang tot gegevens over het daadwerkelijke gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.