Wetenschappers uit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten hebben een belangrijk onderdeel ontdekt van de signaalroute die ervoor zorgt dat schadelijk littekenweefsel zich in het lichaam ophoopt. De bevinding biedt nieuwe aanknopingspunten voor toekomstige behandelingen.
Het onderzoek, gepubliceerd op 5 augustus 2026 in Nature Communications, is uitgevoerd door onderzoekers van de University of Manchester en de University of Connecticut. Zij ontdekten hoe een relatief onbekend eiwit één van de krachtigste biologische signaalmoleculen van het lichaam nauwkeurig onder controle houdt.
De resultaten kunnen onderzoekers uiteindelijk helpen bij de ontwikkeling van nieuwe behandelingen voor aandoeningen die samenhangen met fibrose, een proces waarbij overmatig littekenweefsel ontstaat in organen, waardoor deze minder goed functioneren.
Fibrose kan onder meer de longen, lever, nieren en andere organen aantasten en draagt naar schatting jaarlijks bij aan miljoenen sterfgevallen wereldwijd.
Centraal in de ontdekking staat een signaalmolecuul genaamd transforming growth factor beta (TGF?).
TGF? speelt een essentiële rol in het lichaam door de groei van cellen te reguleren, communicatie tussen cellen mogelijk te maken, reacties op beschadiging te sturen en herstel van weefsel te bevorderen.
Wanneer echter te veel actief TGF? aanwezig is, kan dit leiden tot de vorming van overmatig littekenweefsel en bijdragen aan verschillende ernstige ziekten.
Vanwege de krachtige werking wordt TGF? normaal gesproken opgeslagen in een inactieve vorm totdat het nodig is.
De onderzoekers maakten gebruik van cryo-elektronenmicroscopie, genetisch aangepaste menselijke cellijnen en driedimensionale computersimulaties om te achterhalen hoe een belangrijk eiwit de activiteit van TGF? reguleert.
Voor het eerst konden zij aantonen hoe een eiwit genaamd latent TGF?-binding protein 1 (LTBP1) helpt bij het opbouwen en stabiliseren van dit opslagcomplex.
De onderzoekers ontdekten dat LTBP1 veel meer doet dan TGF? alleen op zijn plaats houden.
Het eiwit fungeert als een belangrijke regelaar die niet alleen helpt TGF? veilig opgeslagen te houden, maar ook bepaalt hoe en wanneer het wordt vrijgegeven.
Het team liet zien dat LTBP1 een cruciale verbinding vormt met TGF? en mede bepaalt hoeveel mechanische kracht nodig is voordat het signaalmolecuul actief wordt.
Dit mechanische controlesysteem zorgt ervoor dat TGF? alleen op de juiste plaats en het juiste moment wordt geactiveerd.
De bevindingen geven nieuw inzicht in hoe het lichaam één van zijn belangrijkste signaalroutes reguleert.
Volgens de onderzoekers kan deze kennis toekomstige ontwikkelingen ondersteunen van behandelingen die de activiteit van TGF? bij ziekte selectief kunnen beïnvloeden.
Hoofdauteur professor Clair Baldock van de University of Manchester zegt:
“TGF? is één van de belangrijkste signaalmoleculen van het lichaam, omdat het bepaalt hoe cellen groeien, met elkaar communiceren en beschadigd weefsel herstellen.
Maar wanneer de activiteit ervan niet goed wordt gereguleerd, kan het bijdragen aan ziekten zoals fibrose, waarbij overmatig littekenweefsel gezonde organen beschadigt.
Ons onderzoek laat in ongekend detail zien hoe LTBP1 helpt bij de opslag en regulatie van TGF? en hoe de structuur van dit eiwitcomplex bepaalt hoeveel kracht nodig is om het te activeren.
Door dit proces beter te begrijpen, hebben we een nieuw biologisch controlemechanisme ontdekt dat onderzoekers in de toekomst kan helpen gerichtere therapieën te ontwikkelen.
We hopen dat onze ontdekking de basis zal vormen voor toekomstig onderzoek naar behandelingen die schadelijke littekenvorming voorkomen, terwijl de normale herstelprocessen van het lichaam behouden blijven.”
Het onderzoek, “Structural basis for the contribution of latent TGF? binding protein to TGF? latency and activation”, is op 5 augustus 2026 gepubliceerd in Nature Communications.
De studie werd gefinancierd door de Biotechnology and Biological Sciences Research Council (BBSRC) en de Wellcome Trust.
Bron: University of Manchester
