Onderzoekers van Tohoku University hebben samen met wetenschappers van University of California, Irvine een nieuw mogelijk mechanisme achter geheugenverlies bij Alzheimer’s disease ontdekt. In een muismodel van Alzheimer bleek een ernstig tekort aan dopamine aanwezig in de entorinale cortex, een hersengebied dat essentieel is voor geheugenvorming en communicatie met de hippocampus.
De onderzoekers richtten zich op dopamine omdat eerdere studies al hadden laten zien dat deze neurotransmitter belangrijk is voor het opslaan van herinneringen. In het onderzoek daalde het dopamineniveau in de entorinale cortex tot minder dan 20% van normale waarden. Dit ging gepaard met duidelijke problemen bij associatief leren en geheugenvorming tijdens geur-gebaseerde geheugentests.
Daarnaast lieten elektrofysiologische metingen zien dat neuronen in dit hersengebied niet meer normaal reageerden op prikkels die normaal gesproken zouden worden opgeslagen als herinnering. Volgens de onderzoekers wijst dit erop dat verstoring van dopamine direct invloed heeft op de werking van geheugencircuits.
Vervolgens onderzochten de wetenschappers of herstel van dopamine de geheugenfunctie kon verbeteren. Met optogenetische stimulatie verhoogden zij dopamineactiviteit in de entorinale cortex. Hierdoor verbeterde het geheugen van de muizen aanzienlijk. Ook behandeling met Levodopa — een medicijn dat veel wordt gebruikt bij Parkinson’s disease — normaliseerde de hersenactiviteit en verbeterde geheugenprestaties.
Volgens hoofdonderzoeker Kei Igarashi was de ontdekking onverwacht. Veel bestaande Alzheimertherapieën richten zich vooral op amyloïd-beta en tau-eiwitten, maar hebben beperkte effecten op cognitief herstel. Deze studie suggereert dat dopamineverstoring mogelijk een veel directere rol speelt bij geheugenproblemen dan eerder gedacht.
De onderzoekers benadrukken dat het onderzoek is uitgevoerd in muizen en dat nog niet bekend is of hetzelfde mechanisme volledig geldt bij mensen. Toch zien zij dopaminegerichte therapieën als een mogelijke nieuwe behandelstrategie om cognitieve achteruitgang bij Alzheimer af te remmen of mogelijk deels terug te draaien.