Nieuw rapport over gezondheidsvoordelen van biologische voeding en landbouw

In een rapport dat is opgesteld voor het Europese Parlement, met medewerking van hoogleraar Philippe Grandjean van Harvard Chan School of Public Health als medeauteur, worden de gezondheidsvoordelen van biologische voeding en landbouw beschreven.

Waarom gaf het Europese Parlement opdracht tot dit rapport en wat was de belangrijkste uitkomst?

Het Europees Parlement is bezorgd over de voedselveiligheid en de menselijke gezondheid. Een groep experts uit verschillende landen werd gevraagd de mogelijke gezondheidsvoordelen van biologische voeding en landbouw te onderzoeken. Ons rapport is een review van bestaand wetenschappelijk bewijs betreffende de invloed van biologische voeding op de gezondheid van de mens, met onder andere laboratorium- en dierstudies, epidemiologische onderzoeken en analyses van voedingsgewassen.

De belangrijkste informatie in dit rapport gaat over pesticiden in voeding. In conventionele voeding blijven restjes van pesticiden achter in het voedsel, zelfs na wassen. Biologische voeding wordt nagenoeg zonder pesticiden gekweekt.

De autoriteiten in zowel de EU als de VS houden vol dat de huidige limieten voor de hoeveelheid pesticiden in conventionele producten voldoende zijn om een perfecte veiligheid te garanderen. Maar die limieten zijn gebaseerd op dierstudies, waarbij gekeken werd naar het effect van ťťn bestrijdingsmiddel per keer. Het menselijke brein is echter zoveel complexer dan het rattenbrein, en de ontwikkeling van onze hersenen is veel kwetsbaarder omdat er zoveel processen tegelijk en in de juiste volgorde moeten plaatsvinden; je kunt niet teruggaan en ze overdoen.

Drie langtermijn geboortecohortstudies in de VS lijken uit te wijzen dat bestrijdingsmiddelen de hersenen van kinderen beschadigen. Deze studies constateerden dat de blootstelling van zwangere vrouwen aan pesticiden, gemeten in urinemonsters, verband hield met negatieve invloed op het IQ en de neurologisch-gedragsmatige ontwikkeling van hun kinderen en ook met de diagnose ADHD. Tevens keek een van de studies naar de structurele groei van de hersenen met gebruikmaking van MRI. De uitkomst was dat hoe meer de moeder had blootgestaan aan organofosfaten, die veel als pesticiden worden gebruikt, hoe dunner de grijze hersenstof was bij het kind. Dat vind ik behoorlijk eng.

Hoewel het wetenschappelijke bewijs over de impact van pesticiden op het zich ontwikkelende brein niet volledig is, doen vrouwen die zwanger zijn of willen worden, of borstvoeding geven, er wellicht goed aan om als voorzorgmaatregel biologische voeding te eten vanwege de aanzienlijke en mogelijk onomkeerbare gevolgen voor de gezondheid van hun kinderen.

Op momenten dat biologische voeding niet verkrijgbar is, is het een optie om dingen te kopen die je moet pellen of schillen, zoals aardappelen of ananas bijvoorbeeld, maar houd je verre van producten zoals bladgroenten. Een goede bron om de pesticidengehaltes te weten te komen van verschillende voedingsmiddelen is de Environmental Working Group (www.ewg.org), die lijsten bijhoudt van producten met de hoogste en laagste gehaltes aan bestrijdingsmiddelen. Er is ook een website van de milieubeschermingsorganisatie in de VS die manieren noemt om blootstelling aan deze middelen te verminderen (www.epa.gov/safepestcontrol/pesticides-and-food-healthy-sensible-food-practices).

Welke andere belangrijke bevindingen kwamen uit het rapport?

We weten dat het enorme gebruik van antibiotica bij boerderijdieren bijdraagt aan het ontstaan van antibioticaresistentie bij bacteriŽn, wat een grote bedreiging is voor de volksgezondheid want die resistentie kan zich van dieren naar mensen verspreiden. Op biologische boerderijen wordt maar heel beperkt gebruik gemaakt van antibiotica en de dieren krijgen meer ruimte om in natuurlijke omstandigheden te leven, waardoor het risico op infecties afneemt. Deze technieken blijken de gezondheid van de dieren te verbeteren en ziektes en antibioticaresistentie te voorkomen.

Er zijn nog wat kleinere voordelen te noemen van biologische voeding, zoals hogere gehaltes aan sommige voedingsstoffen en minder cadmium, maar die zijn niet belangrijk genoeg om leidend te zijn bij voedselkeuzes.

Hoe zou het Europese Parlement de steun voor biologische voeding en landbouw kunnen stimuleren? En als die steun er komt, zou dat dan een aanmoediging kunnen zijn voor de VS om het ook te doen?

Ons rapport noemde verschillende beleidsopties die het Europese Parlement zou kunnen overwegen om de biologische landbouw te steunen en te stimuleren. Politici zouden bijvoorbeeld de belasting op biologische voeding kunnen verlagen of afschaffen. Ze zouden de belastingen voor biologische boeren kunnen verlagen. Ook is ons voorstel dat ze verder onderzoek zouden kunnen ondersteunen om meer over de voordelen van biologische voeding te weten te komen.

Als het Europese Parlement actie onderneemt, hoop ik dat het ook de praktijk in de VS zal beÔnvloeden. Er is veel uitwisseling van voedingsmiddelen tussen de EU en de VS. Het is duidelijk dat als de EU meer biologische producten gaat promoten, dit ook een kans biedt voor producenten van biologische voeding in de VS. En andersom: als er meer biologische producten uit de EU komen dan zou dat aantrekkelijk zijn voor consumenten in de VS. Het gezamenlijke effect daarvan zou kunnen zijn dat biologische landbouw zowel in de EU als de VS zowel vanuit economisch als vanuit milieuoogpunt duurzamer wordt.

Karen Feldscher
Vertaald met toestemming van Harvard T.H. Chan School of Public Health


Naar het overige nieuws en artikelen van vandaag


Omega 3 algen

Multivitamine

Spirulina

Probiotica