Op Universiteit van Californie (San
Diego) ontdekken onderzoekers een factor die de agressiviteit van leukemie aanjaagt
Chronische lymfatische leukemie cellen overleven en gedijen niet alleen door hun
aangeboren listen, maar ook door hulp en steun te krijgen van gast-cellen in hun omgeving.
Dit Staat in een artikel dat deze week online geplaatst is in Proceedings of National
Academy of Sciences.
Lees verder
Seth
Veelbelovend kankervaccin tegen
leukemie ontwikkeld
Een team van onderzoekers van het UZA
(Universitair Ziekenhuis Antwerpen) en het Vaccin en Infectieziekten Instituut van de
Universiteit Antwerpen onder leiding van prof. Zwi Berneman en prof. Viggo Van Tendeloo is
erin geslaagd om een gepersonaliseerd leukemievaccin te produceren op basis van eigen
afweercellen van de patiënt. Dit is een primeur in de ontwikkeling van kankervaccins. De
fase 1/2 klinische studie werd uitgevoerd op volwassen patiënten met acute myeloïde
leukemie (AML) die al chemotherapie kregen maar een grote kans op herval hadden. Acute
myeloïde leukemie (AML) bij volwassenen is een agressieve bloedkanker die vooral oudere
mensen boven de 60 treft. Hoewel de ziekte bij de meeste patiënten onder controle
gebracht wordt door chemotherapie, hervalt een groot deel van hen relatief snel ten
gevolge van resterende, zij het vaak weinig talrijke, leukemiecellen. Uit de studie blijkt
dat het vaccin in staat is om bij een deel der patiënten resterende leukemiecellen
succesvol te bestrijden en kankerherval uit te stellen of zelfs te voorkomen. Het
onderzochte celvaccin wordt op maat van de patiënt gemaakt, d.w.z. op basis van de
afweercellen van de patiënt zelf. Het succes wordt volgens de onderzoekers toegeschreven
aan hun keuze voor een krachtig immuunstimulerend ingrediënt, afgeleid van een
bestanddeel van kankercellen in combinatie met krachtige afweercellen. Voor de analyses
werd nauw samengewerkt met teams uit Japan, het Verenigd Koninkrijk en Nederland. De
onderzoekers testen dit vaccin momenteel ook in kleinere pilootstudies uit bij patiënten
met andere types van kanker, zoals multipel myeloom en borstkanker. De resultaten
verschenen zeer recent in het gerenommeerde vakblad Proceedings of the National Academy of
Sciences of the USA. Dit is een primeur in het domein van de ontwikkeling van
kankervaccins. Het is een ideaal uitgangspunt voor een grotere fase 2 studie met een
grotere groep AML-patiënten.
Meer info: Link
Verloren gen betrokken in ontstaan
leukemie
Onderzoekers van VIB (Vlaams Instituut voor
Biotechnologie) en K.U.Leuven hebben een nieuwe factor ontdekt in het ontstaan van
lymfatische leukemie, een ziekte die vooral kinderen treft. In de cellen van de patiënten
blijkt het specifieke gen PTPN2 niet langer te functioneren. Dat leidt ertoe dat de
kankercellen langer kunnen overleven en nog sneller gaan groeien. Voor hun onderzoek
werkten de Vlaamse onderzoekers samen met wetenschappers van het Hôpital Saint-Louis in
Parijs. De resultaten verschijnen in het vakblad Nature Genetics. Het onderzoek naar de
oorzaken van de ziekte is van belang voor de ontwikkeling van gerichte therapieën die te
verkiezen zijn boven chemotherapie.
Wat is leukemie of beenmergkanker?
Bij patiënten met leukemie is de vorming van witte bloedcellen verstoord. De cellen in
het beenmerg die zouden moeten uitgroeien tot witte bloedcellen, nemen ongecontroleerd in
aantal toe, echter zonder volledig te volgroeien. Dat maakt leukemiepatiënten bijzonder
gevoelig voor infecties, omdat correct werkende witte bloedcellen zorgen voor de
bestrijding van indringers zoals virussen en bacteriën. De ziekte treft jaarlijks
zo’n 700 Belgen.
De ziekte komt voor onder verschillende
vormen. Eén daarvan is T-cel acute lymfatische leukemie (T-ALL). Bij de patiënten
ontstaat er op heel korte tijd een ophoping van onvolgroeide T-cellen, een bepaald type
witte bloedcellen. T-ALL ontstaat wanneer er fouten voorkomen in verschillende genen
tegelijkertijd. Het is dus niet alleen belangrijk om de genen te identificeren die aan de
basis liggen van T-ALL, maar ook om te ontrafelen welke combinaties aanleiding geven tot
de ziekte. Dit is een cruciale voorwaarde in de ontwikkeling van specifieke
combinatietherapieën die veel efficiënter zijn dan therapieën die zich slechts tegen
één doelwit richten.
Maria Kleppe en Jan Cools van het VIB verbonden aan de K.U.Leuven, identificeerden samen
met Peter Vandenberghe van het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid in Leuven en Jean
Soulier van het Hôpital Saint-Louis van Parijs, het gen PTPN2 als een nieuwe belangrijke
speler. Ze onderzochten het DNA van 200 patiënten. Bij 13 daarvan merkten ze op dat het
PTPN2-gen verloren was in de leukemiecellen. Dit gen fungeert als een rem is op de groei
van de cel. Het verlies ervan gaat gepaard met een sterkere proliferatie en verhoogde
overlevingskansen van de leukemiecellen.
Naast de specifieke inzichten voor T-ALL verschaft deze studie ook nieuwe inzichten in het
ontstaan van kanker in het algemeen. Fouten in kinasen en fosfatasen (enzymen die bepaalde
functies in de cel kunnen aan- en uitschakelen) zijn al langer gekend als mogelijke
oorzaken van kanker. Deze studie toont nu aan dat deze fouten ook samen kunnen voorkomen
en zo elkaars kankerverwekkende effecten kunnen versterken. De studie biedt ook nieuwe
inzichten in de resistentie die kan optreden bij zogenaamde kinase-remmers --
geneesmiddelen die worden ingezet tegen kanker.
Nieuw leukemie-gen ontdekt
Dr. Pieter Van Vlierberghe van de UGent
heeft een gen ontdekt dat een cruciale rol speelt bij het ontstaan van leukemie. De
ontdekking biedt perspectieven voor nieuwe behandelingen. De resultaten van het onderzoek
werden gisteren gepubliceerd door het gezagwekkende tijdschrift Nature Genetics.
Het Gentse onderzoeksteam onder leiding van
Prof. Frank Speleman, werkzaam in de dienst Medische Genetica van het Universitair
Ziekenhuis in Gent meldt de ontdekking van een nieuw gen dat betrokken is bij leukemie.
Het gaat om een vorm van acute leukemie, ook wel T-cel acute lymfoblasten leukemie of
T-ALL genoemd. Deze ziekte komt voor bij zowel kinderen als bij volwassenen.
De ontdekking is belangwekkend om
verschillende redenen. Het gen is gelegen op het X-chromosoom, wat ten dele verklaart
waarom meer mannen dan vrouwen getroffen worden door T-ALL. Daarnaast vertoont het gen een
defect bij bijna de helft van alle patiënten met deze vorm van bloedkanker. Dit wijst er
op dat het gen een cruciale rol speelt bij het ontstaan van deze vorm van kanker en biedt
tegelijk perspectieven voor nieuwe therapieën. Ten slotte codeert dit gen voor een eiwit
met een bijzondere functie in de cel, met name het epigenetisch uitschakelen van de
activiteit van bepaalde andere genen. Deze bevinding zal aanleiding geven tot verder
onderzoek.
De ontdekking van het gen gebeurde door
postdoctoraal medewerker Pieter Van Vlierberghe. Hij zet zijn onderzoek rond dit gen
momenteel verder in een postdoctoraal fellowship aan de prestigieuze Columbia University
in New York, USA. Hij blijft hiervoor nauw samenwerken met de Gentse onderzoeksgroep en
zal bij zijn terugkeer in Gent rond dit onderwerp verder werken.
Gerichte therapie voor de
behandeling van leukemie
Sommige vormen van leukemie zijn
tegenwoordig goed te genezen, andere vormen niet of heel moeizaam. Dit komt doordat
kankercellen resistent worden tijdens of na de behandeling, maar ook door de ernstige
bijwerkingen veroorzaakt door de behandeling zelf. Promovendus Bram ten Cate ontwikkelde
nieuwe therapieën die specifiek gericht zijn op leukemiecellen, terwijl gezonde cellen
ongemoeid werden gelaten. Ten Cate onderzocht de werking van meerdere fusie-eiwitten in
het laboratorium tegen verschillende soorten leukemiecellen, waaronder die van
leukemiepatiënten. De fusie-eiwitten konden inderdaad de leukemiecellen doden zonder
gezonde cellen te beschadigen. Bovendien kunnen reeds beschikbare therapieën, zoals
chemotherapie, de activiteit van het fusie-eiwit verder versterken. Een volgende stap is
om de activiteit van de fusie-eiwitten en de eventuele bijwerkingen in complexere modellen
verder te onderzoeken.
Link
Stof in groente en fruit voorkomt
deling leukemiecellen
Stof in groente en fruit voorkomt deling
leukemiecellen, maar zorgt ook voor resistentie tegen chemo
Apigenine, een stof die gevonden wordt in
bepaalde soorten groente en fruit, blijkt de groei van twee typen leukemiecellen tegen te
gaan. Dit is een van de conclusies van onderzoek onder leiding van celbioloog Maikel
Peppelenbosch van het Universitair Medisch Centrum Groningen.
De resultaten van het onderzoek vormen een
aanwijzing dat apigenine mogelijk kan helpen om leukemie te voorkomen. Tegelijkertijd zou
het echter ook sommige typen chemotherapie minder effectief kunnen maken. De uitkomsten
zijn deze week gepubliceerd in het online tijdschrift Cell Death & Disease.
Met hun onderzoek hebben Maikel
Peppelenbosch e.a. aangetoond dat apigenine, een flavanoïde die veel voorkomt in
voedingsstoffen als appels, druiven en peterselie, er verantwoordelijk voor is dat het
eten van fruit en groente een beschermend effect heeft op het ontstaan van kanker.
Apigenine zorgt er voor dat leukemie minder snel groeit. Het vermindert namelijk de
overlevingskansen van cellen in twee cellijnen die lijken op respectievelijk myeloïde en
erythroïde leukemiecellen. Apigenine stopt de celdeling in beide cellijnen – echter
in verschillende stadia – en leidt tot celdood in de myeloïde cellijn. Toen de
onderzoekers het moleculaire mechanisme ontrafelden, bleek dit er ook verantwoordelijk
voor te zijn dat leukemiecellen resistenter worden tegen chemotherapie. Inderdaad is
gebleken dat apigenine het effect van het bekende chemotherapiemedicijn vincristine in
leukemie cellen reduceert.
Deze resultaten laten zien dat apigenine
een bijdrage kan leveren aan de preventie van leukemie maar dat het ook de behandeling van
deze ziekte kan verstoren. Hierdoor raden de onderzoekers patiënten af om naast de
therapie die zij van hun arts ontvangen, grote hoeveelheden capsules te bestellen met
apigenine.
Cora Derksen
Stof in fruit verhindert groei
leukemie
Apigenin, een stof die voorkomt in onder
meer appels, druiven en peterselie, blijkt de groei van twee types leukemiecellen tegen te
gaan.
Link
Grape-seed extract kills laboratory
leukemia cells, proving value of natural compounds
An extract from grape seeds forces laboratory leukemia cells to commit cell suicide,
according to researchers from the University of Kentucky. They found that within 24 hours,
76 percent of leukemia cells had died after being exposed to the extract. The
investigators, who report their findings in the January 1, 2009, issue of Clinical Cancer
Research, a journal of the American Association for Cancer Research, also teased apart the
cell signaling pathway associated with use of grape seed extract that led to cell death,
or apoptosis. They found that the extract activates JNK, a protein that regulates the
apoptotic pathway.While grape seed extract has shown activity in a number of laboratory
cancer cell lines, including skin, breast, colon, lung, stomach and prostate cancers, no
one had tested the extract in hematological cancers nor had the precise mechanism for
activity been revealed. "These results could have implications for the incorporation
of agents such as grape seed extract into prevention or treatment of hematological
malignancies and possibly other cancers," said the study's lead author, Xianglin Shi,
Ph.D., professor in the Graduate Center for Toxicology at the University of Kentucky.
Lees verder
Household Exposure to Paint and
Petroleum Solvents, Chromosomal Translocations, and the Risk of Childhood Leukemia
The association of ALL risk with paint exposure was strong, consistent with a causal
relationship, but further studies are needed to confirm the association of ALL and AML
risk with solvent exposure.
Lees verder
Not the protein, but its location
in the cell, determines the onset of leukemia
The white blood cells in our body combat foreign intruders, such as viruses and bacteria.
However, in leukemia, the formation of white blood cells is disturbed: the cells that
should develop into white blood cells multiply out of control without fully maturing. This
process disrupts the production of normal blood cells, making patients more susceptible to
infections. T-ALL, a particular form of leukemia, is the most prevalent cancer in children
under 14 years of age and occurs predominantly between the ages of two and three. At the
moment, with an optimal treatment using chemotherapy, over half of the children are cured.
But scientists hope to be able to develop targeted therapies that are less toxic than
chemotherapy, based on knowledge of the biological processes behind T-ALL.
Lees
verder
Natural medicine found in black
raspberries found to effectively kill leukemia cells
A naturally occurring antioxidant found in fruits and vegetables selectively kills
leukemia cells without harming healthy cells, according to a new study. Researchers from
the University of Pittsburgh School of Medicine published their findings online in the
Journal of Biological Chemistry. The findings promise an effective, nontoxic approach to
treating leukemia.
Lees verder
OHSU Cancer Institute researcher
develops test for targeted therapy in acute myeloid leukemia
Oregon Health & Science University Cancer Institute researcher Jeff Tyner, Ph.D., has
created a way to identify proteins that are candidates for targeted therapy in acute
myeloid leukemia using an assay that yields results in just four days.
Lees verder
Gene therapy protocol at UCSD
activates immune system in patients with leukemia
A research team at the Moores Cancer Center at University of California, San Diego reports
that patients with chronic lymphocytic leukemia who were treated with a gene therapy
protocol began making antibodies that reacted against their own leukemia cells. The study
will be published on line the week of Feb. 11-15 in the online edition of the Proceedings
of the National Academy of Science.
Lees
verder
Stem cells give clues to
understanding cancer and make breakthrough in childhood leukaemia
Scientists in Switzerland are uncovering new clues about how cancer cells grow -- and how
they can be killed -- by studying stem cells, 'blank' cells that have the potential to
develop into fully mature or 'differentiated' cells and other scientists in UK have made a
breakthrough in understanding the cause of the most common form of childhood cancer, acute
lymphoblastic leukaemia.
Lees
verder
St. Jude identifies genomic causes
of a certain type of leukemia relapse
Scientists at St. Jude Children's Research Hospital have identified distinctive genetic
changes in the cancer cells of children with acute lymphoblastic leukemia (ALL) that cause
relapse. The finding offers a pathway to designing treatments for ALL relapse in children
and, ultimately, in adults. The most common childhood cancer, ALL affects thousands of
children annually in the United States. Although more than 80 percent of ALL cases are
cured, relapse is a significant problem, with only 30 percent of children with relapsed
ALL surviving. Previous studies had found some evidence for genetic differences between
the cancer cells of ALL patients at initial diagnosis and those who relapsed. That
information was limited, and there had never been a broad comparison of the entire genomes
of ALL at initial diagnosis and at subsequent relapse. In the study that appears in the
Nov. 28, 2008, issue of the journal Science, St. Jude researchers compared the genomes of
the cancer cells of 61 childhood ALL patients when they were initially diagnosed and after
they had relapsed. The investigators used millions of genetic markers—characteristic
genetic variations called single nucleotide polymorphisms—as guideposts to pinpoint
genetic changes characteristic of relapsed cells. Using these genetic markers, the
researchers analyzed all of the cells' chromosomes to look for genetic changes called copy
number abnormalities specific to relapsed cells. These changes are considered a major type
of damaging gene alterations in ALL. "In more than 90 percent of the cases, we found
differences in the genetic alterations present at the time of diagnosis and at the time of
relapse," said Charles Mullighan, M.D., Ph.D., assistant member in the St. Jude
Department of Pathology and the paper's first author. "Examining the new changes that
are arising at relapse tells us a lot about the individual genetic lesions that might
confer resistance to treatment and be responsible for relapse." According to the
researchers, the relapse-related genetic changes commonly disrupted the machinery by which
white blood cells called B cells mature and proliferate. Importantly, the relapse-related
genetic changes only infrequently involved genes directly regulating the responsiveness to
anti-cancer drugs. The analysis also indicated that in most cases, the cancer cells
responsible for relapse were related to those that originally gave rise to the cancer.
Those relapse cells were present at low levels at diagnosis, the scientists' analysis
indicated. However, in a few cases, the relapse cells evolved from genetically distinct
cells, indicating that the relapsed leukemia was actually an entirely new cancer.
Lees verder
50 years of hairy-cell leukemia
research to be observed
In 1958, Ohio State University cancer researcher Dr. Bertha Bouroncle first identified a
deadly disease now known as hairy-cell leukemia, a once fatal disease that can now be
effectively treated. Now, 50 years later researchers from across the globe are gathering
for a symposium titled "50 years of Enormous Progress in Hairy Cell Leukemia: A
Celebration of Clinical Research with Remaining Unanswered Questions."
Lees
verder
A knockout for leukemia
Sensitivity can be considered good or bad, depending on the situation. If a doctor is
described as sensitive, that’s a positive attribute. If a prizefighter is stuck with
the label, it’s not so good. But when it comes to the treatment of a rare form of
acute lymphoblastic leukemia (ALL), researchers at St. Jude Children’s Research
Hospital are on the verge of delivering a knockout punch. They are studying a way to make
ALL cells sensitive to an effective treatment to which they were becoming resistant.Now
that’s a form of sensitivity even a heavyweight contender can celebrate.When St. Jude
opened its doors in 1962, the survival rate for pediatric ALL was a dismal 4 percent.
Today, 94 percent of newly diagnosed ALL patients can expect to be long-term survivors.
ALL is the most common form of childhood cancer. Approximately 12,500 children will be
diagnosed with cancer each year, and of this number a whopping 30 percent will receive a
diagnosis of ALL. However, within this group of 30 percent is a small subset of patients
with an extremely rare and devastating form of leukemia known as Philadelphia
chromosome-positive ALL (Ph+ ALL). Less than 5 percent of the total pediatric leukemia
population has this form of the disease, and their prognosis is still poor.
Lees verder
Leukemic cells find safe haven in bone
marrow
The cancer drug asparaginase fails to help cure some children with acute lymphoblastic
leukemia (ALL) because molecules released by certain cells in the bone marrow counteract
the effect of that drug, according to investigators at St. Jude Children's Research
Hospital.The researchers showed that mesenchymal cells in the bone marrow create a
protective niche for leukemic cells by releasing large amounts of asparagine, an amino
acid that nearby leukemic cells must have to survive but do not make efficiently. This
extra supply of asparagine helps leukemic cells survive treatment with asparaginase, a
drug that normally would deplete their supply of this vital nutrient, the researchers
reported. Mesenchymal cells give rise to a variety of different tissues, such as
osteoblasts (bone-building cells) and chondrocytes (cartilage-building cells), and form
the nurturing environment where normal blood cells and leukemic cells grow.“Leukemic
cells that resist asparaginase and survive in this protective niche of the bone marrow
might be the reason that leukemia recurs in some children who have been treated with this
drug,” said Dario Campana, M.D., Ph.D., a member of the St. Jude Oncology and
Pathology departments.Campana is senior author of the report that appears in the online
pre-publication issue of The Journal of Clinical Investigation.“Our findings indicate
that the level of activity of the ASNS gene in the mesenchymal cells is key to protecting
leukemic cells in the bone marrow from asparaginase,” Campana said. “This
insight will help researchers find ways to disrupt this safe haven for leukemic cells that
need asparagine,” added James R. Downing, M.D., St. Jude scientific director and
chair of the Pathology department. Downing is a co-author of The Journal of Clinical
Investigation paper. The ASNS gene controls production of the enzyme asparagine synthetase
(ASNS), which leukemic cells use to make asparagine.The study’s findings also suggest
that drugs now being developed to block ASNS should be tested to see if they also prevent
mesenchymal cells from making this amino acid. In addition, the ability of mesenchymal
cells to make asparagine might be decreased by cancer drugs that are already known to
disrupt the activity of those cells.
Lees verder
Knocking out survival protein could aid
leukemia treatment
An effective way to fight leukemia might be to knock out a specific protein that protects
cancer cells from dying, a new study shows. The findings suggest that a drug that can
block this "survival protein" might on its own be an effective therapy.
Lees verder
Antioxidant found in many foods and red
wine is potent and selective killer of leukemia cells
A naturally occurring compound found in many fruits and vegetables as well as red wine,
selectively kills leukemia cells in culture while showing no discernible toxicity against
healthy cells, according to a study by researchers at the University of Pittsburgh School
of Medicine. These findings, which were published online March 20 in the Journal of
Biological Chemistry and will be in press May 4, offer hope for a more selective, less
toxic therapy for leukemia.
Lees
verder
Unsuspected mutations
Investigators at St. Jude Children's
Research Hospital have discovered previously unsuspected mutations that contribute to the
formation of pediatric acute lymphoblastic leukemia (ALL), the most common cancer in
children. The discovery not only suggests novel methods for treating pediatric ALL, but
also provides a roadmap for the identification of unsuspected mutations in adult cancers.
ALL is a tumor in which immature white blood cells that normally develop into immune
system cells, called B or T lymphocytes, instead multiply rapidly and overwhelm the normal
blood cells the body needs to survive. The St. Jude team used microarrays,
postage-stamp-sized chips that contain DNA fragments, which allowed researchers to
investigate more than 350,000 markers called single nucleotide polymorphisms. Single
nucleotide polymorphisms are individual variations in the DNA that are spaced across the
human chromosomes. Single nucleotide polymorphisms function as flags for researchers,
allowing them to detect specific deletions of DNA in a gene or increases in the number of
specific genes at a level of detail that was previously unattainable. The St. Jude group
used this approach to analyze leukemia samples from 242 pediatric patients with ALL. This
identified an unexpectedly high frequency of mutations involving genes that function as
master regulators of normal B-cell development and differentiation.
Lees
verder
Leukemic Cells Find Safe Haven In Bone
Marrow
The researchers showed that mesenchymal cells in the bone marrow create a protective niche
for leukemic cells by releasing large amounts of asparagine, anamino acid that nearby
leukemic cells must have to survive but do not make efficiently. This extra supply of
asparagine helps leukemic cells survivetreatment with asparaginase, a drug that normally
would deplete their supply of this vital nutrient, the researchers reported. [Ben Licher]
Lees verder
Inherited genes linked to toxicity of
leukemia therapy
Investigators at St. Jude Children's Research Hospital have discovered inherited
variations in certain genes that make children with acute lymphoblastic leukemia
susceptible to the toxic side effects caused by chemotherapy medications.
Lees verder
