Nieuws 1 juli 2009
CIZ publiceert CIZ Indicatiewijzer
versie 2.0
Vanaf 1 juli 2009 gelden de nieuwe
Beleidsregels indicatiestelling AWBZ van het ministerie van VWS. Naar aanleiding hiervan
is de CIZ Indicatiewijzer - de toelichting op deze Beleidsregels - aangepast. Op 30 juni
publiceert het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) de CIZ Indicatiewijzer versie 2.0 op
zijn website.
AWBZ-zorg in onderwijs
Versie 2.0 van de CIZ Indicatiewijzer is een herziening van versie 1.0 van december 2008
en is uitgebreid met twee hoofdstukken. Ook de nieuwe Beleidsregels indicatiestelling
AWBZ, die gelden vanaf 1 juli 2009, zijn erin verwerkt. Het gaat hierbij om aanpassingen
die samenhangen met de door het ministerie van VWS per 1 juli 2009 aangebrachte
wijzigingen in de Beleidsregels inzake de aanspraken op AWBZ-zorg in het onderwijs. Deze
wijzigingen zijn verwerkt in hoofdstuk 7 (Begeleiding) en hoofdstuk 12 (AWBZ-zorg in het
onderwijs). De andere belangrijke wijziging is de toevoeging van de hoofdstukken 3
Grondslagen en 9 Verblijf. Verder zijn er ten opzichte van versie 1.0 enkele (tekstuele)
wijzigingen doorgevoerd die een verheldering zijn ten opzichte van de vorige tekst.
Veel belangstelling
De CIZ Indicatiewijzer versie 1.0 is een succes gebleken. 6.500 exemplaren zijn gestuurd
naar zorgaanbieders en cliënten. En dat gebeurde op hun verzoek. Vooral de zorgaanbieders
namen de Indicatiewijzer in groten getale af. Ook op de CIZ-website is de belangstelling
enorm; de CIZ Indicatiewijzer is 40.000 keer gedownload. Daarnaast is de digitale versie
ook gedownload vanaf websites van andere organisaties die de CIZ Indicatiewijzer geplaatst
hebben.
Doel
De CIZ Indicatiewijzer is ontwikkeld om de Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2009 van
het ministerie van VWS beter toepasbaar te maken. (Deze Beleidsregels bestaan uit een
ministeriële regeling met acht bijlagen.) Daarnaast wordt in de CIZ Indicatiewijzer de
toepassing van de AWBZ-aanspraken, zoals beschreven in het Besluit zorgaanspraken (Bza),
verder uitgewerkt. De CIZ Indicatiewijzer draagt op deze wijze bij aan een transparante
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en aan de verdere uniformering van de
indicatiestelling van de AWBZ-aanspraken.
Per Beleidsregel
Wanneer mensen aanspraak willen maken op zorg die bekostigd wordt vanuit de AWBZ, dan is
het CIZ de instelling die besluit of zij in aanmerking komen voor deze AWBZ-aanspraken.
Het CIZ neemt de besluiten onder meer op basis van de genoemde Beleidsregels. De
Beleidsregels bestaan uit een ministeriële regeling met acht bijlagen.
In de CIZ Indicatiewijzer worden per
bijlage bij de Beleidsregels uitgelegd, hoe het indicatieonderzoek wordt uitgevoerd, welke
informatie van belang is, hoe deze wordt gewogen en in de context wordt geplaatst, en hoe
dit leidt tot een indicatiebesluit met type(n) zorg, zorgomvang en zorgduur. In specifieke
situaties kan de inhoud ook worden gebruikt als motivering van het CIZ-indicatiebesluit.
Dit gebeurt als de beschrijving van de Beleidsregels onvoldoende inzicht geeft, of te
abstract is.
Over het CIZ
Sinds 1 januari 2005 is het CIZ door de overheid aangewezen als uitvoerder van de
indicatiestelling voor de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Gemeenten kunnen ervoor
kiezen om indicaties voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en sociaal-medische
advisering te laten uitvoeren door het CIZ. Het CIZ is de poortwachter voor publiek
gefinancierde zorg. Als onafhankelijke organisatie beoordeelt het CIZ of een cliënt voor
zorg in aanmerking komt. Als specialist in indicatiestelling is het CIZ uitermate bedreven
in het correct en efficiënt afhandelen van grote aantallen indicatieaanvragen.
Professionaliteit, snelheid, kwaliteit en een cliëntgerichte instelling staan voorop.
Daarbij heeft het CIZ oog voor vernieuwingen die de kwaliteit van de indicatiestelling ten
goede komen.
Waterschappen besparen kosten door
samenwerking (?)
Voorzitter Sybe Schaap, van de Unie van
Waterschappen, overhandigt vandaag de eerste landelijke brancherapportage Waterschapspeil
2009 aan Rikus Jager, voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer & Waterstaat van
de Tweede Kamer. In dit rapport is inzichtelijk gemaakt welke resultaten de waterschappen
hebben bereikt. Waterschappen kunnen met behulp van deze bedrijfsvergelijking van elkaar
leren en best practices uitwisselen. De waterschappen zijn er van overtuigd dat hierdoor
hun slagkracht zal toenemen. De kerntaken van de 27 waterschappen zijn bescherming tegen
overstromingen, watermanagement, waterkwaliteitszorg en zuivering van afvalwater.
Samenwerking loont, zo laat Waterschappeil zien, want zowel tussen waterschappen onderling
als door intensieve samenwerking met andere bestuurslagen wordt geld bespaard. Zo is tot
en met het jaar 2007 265 miljoen euro bespaard door met gemeenten samen te werken op het
gebied van afvalwaterzuivering. De waterschappen gaan, anticiperend op de
klimaatverandering, fors investeren in onze veiligheid en het waterbeheer. In 2007 werd
900 miljoen euro geïnvesteerd. Vanaf 2009 zal dit oplopen tot 1,3 miljard euro per jaar.
Deze investering leidt gemiddeld genomen tot relatief beperkte verhogingen van de
belasting (circa 2 %) en geeft daarnaast een substantiële impuls aan de economie.
---
Vandaar dat ik van het waterschap nu een
nieuwe derde nieuwe aanslag krijg. Twee aanslagen waren blijkbaar niet genoeg, er moest
nog een derde variant komen. En vandaar die 5% verhogingen....
Ron
Overtollig lichaamsvet is één van
de hoofdoorzaken van kanker
Onderzoek wijst uit dat overtollig
lichaamsvet het risico op kanker aanzienlijk verhoogt. De rol van dit lichaamsvet bij het
ontstaan van kanker is zó groot dat gezegd kan worden dat, na niet roken, het behouden
van een gezond gewicht het beste middel is om de kans op kanker te verkleinen.
Vooraanstaand wetenschapper Martin Wiseman, wetenschappelijk en medisch adviseur van het
internationale World Cancer Research Fund (WCRF) netwerk zegt dat veel gevallen van kanker
voorkomen hadden kunnen worden als iedereen een Body Mass Index (BMI) onder de 25 zou
hebben. Overgewicht verhoogt het risico op kanker in de borst, darm, alvleesklier,
baarmoeder, nier, galblaas en slokdarm. Jaarlijks wordt in Nederland bij ruim 29.000
mensen één van deze soorten kanker geconstateerd. Professor Wiseman: "voor Engeland
zijn preventiepercentages berekend en hieruit is gebleken dat 17% van de gevallen van
bovenstaande vormen van kanker voorkomen had kunnen worden als iedereen een BMI onder 25
zou hebben. Voor Engeland zijn dat dus duizenden gevallen van kanker per jaar. We gaan er
op dit moment van uit dat deze cijfers ook voor Nederland zouden kunnen gelden." Het
Wereld Kanker Onderzoek Fonds, dat deel uitmaakt van het internationale WCRF netwerk,
adviseert iedereen te streven naar een slank postuur, maar ondergewicht te vermijden. Een
gezond gewicht is een BMI tussen de 18,5 en 25. Hoe lager de BMI is binnen deze grenzen
van een gezond gewicht, hoe lager ook de kans op kanker. Wetenschappers schatten in dat de
kans op darmkanker 15% hoger is bij een BMI van 25 dan bij een BMI van 18,5. De recente
groei van het aantal mensen met overgewicht in Nederland is dan ook zorgelijk. Momenteel
kampt kampt 40% van de volwassen en 12% van de jongeren tussen de 2 en 19 jaar in
Nederland met overgewicht (een BMI tussen de 25 en 30). 11,5% van de volwassenen en 3% van
de jongeren heeft zelfs ernstig overgewicht (obesitas, BMI hoger dan 30). Professor
Wiseman: "een groot deel van de bevolking weet echter niet dat lichaamsgewicht (en
andere factoren op het gebied van leefstijl, zoals voedingspatroon en lichaamsbeweging)
een grotere invloed hebben op de kans op kanker dan erfelijkheid. Daarom is het van groot
belang dat we deze informatie onder de aandacht brengen bij zoveel mogelijk mensen. Want
het positieve is dat we zelf iets kunnen doen om ons te beschermen tegen kanker. Met
simpele veranderingen in onze voeding en leefstijl kunnen we het risico op kanker al
aanzienlijk verlagen." Wetenschappers schatten in dat als we gezond zouden eten,
voldoende zouden bewegen en een gezond gewicht zouden hebben, we een derde van alle
gevallen van veelvoorkomende vormen van kanker kunnen voorkomen. Het Wereld Kanker
Onderzoek Fonds raadt naast te streven naar een slank postuur, iedereen ook aan om de
consumptie van calorierijk voedsel te beperken en dat van suikerrijke dranken te
vermijden. Niet omdat deze producten direct het risico op kanker verhogen, maar wel
bijdragen aan de kans op overgewicht.
NMa na onderzoek akkoord met fusie
industriewater
Na uitgebreid onderzoek heeft de
Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) haar goedkeuring verleend aan de oprichting van
de gemeenschappelijke onderneming Evilim Industriewater B.V. door Evides Industriewater
B.V. en N.V. Waterleiding Maatschappij Limburg. Volgens de NMa blijven er na de oprichting
van deze gemeenschappelijke onderneming voldoende keuzemogelijkheden over voor afnemers
van industriewater. In opdracht van de NMa heeft onderzoeksbureau EIM een sectorstudie
uitgevoerd naar industriewater in Nederland. Daaruit blijkt dat de overgrote meerderheid
van de afnemers van industriewater de winning en levering van industriewater in eigen
beheer heeft en daarmee niet afhankelijk is van aanbieders van industriewater. Bovendien
wordt Evides Industriewater pas na de oprichting van de gemeenschappelijke onderneming
actief in Limburg waardoor de concentratie op deze markt geen mededingingsbeperkende
gevolgen kent. Op de markt voor de behandeling van water blijven er voor de afnemers
voldoende keuzemogelijkheden over, mede door de aanwezigheid van enkele grote
internationale spelers. De NMa maakt in haar besluit onderscheid tussen de markt voor de
winning en levering van industriewater en de markt voor de behandeling van water.
Aanvankelijk maakte de NMa onderscheid tussen hoog- en laagwaardig industriewater. Na
uitgebreid onderzoek door de NMa is gebleken dat een ketenbenadering een betere benadering
is om de concurrentieverhoudingen in beeld te brengen. Bij deze benadering staat het
proces van winning, levering en behandeling van industriewater centraal. Deze benadering
sluit ook beter aan bij het beeld dat afnemers hebben van de industriewatermarkt. Tijdens
het onderzoek van de NMa is vanuit de afnemerszijde de vraag gesteld of na oprichting van
Evilim Industriewater nog wel drinkwater door WML zou worden geleverd. Dit is echter
wettelijk verplicht. De nieuwe Drinkwaterwet, die momenteel ter goedkeuring voorligt aan
de Eerste Kamer, stelt daarnaast regels aan de commerciële activiteiten van
drinkwaterbedrijven.
Eerlijke Bankwijzer: 6 banken nog
betrokken bij foute wapenbedrijven
Twee jaar na onthullingen over
investeringen door Nederlandse banken in foute wapenbedrijven, gaan zes grote banken hier
nog steeds mee door. Dit blijkt uit een onderzoek van de Eerlijke Bankwijzer dat vandaag
wordt gepubliceerd. Deze banken investeren in bedrijven die controversiële wapens als
clusterbommen maken en wapens leveren aan foute regimes. De banken blijken een dubbele
moraal te hanteren: voor investeringen met eigen geld hebben de meeste banken hun regels
aangescherpt, terwijl ze die regels niet toepassen op door hen beheerde beleggingsfondsen.
Zes andere banken daarentegen investeren helemaal niet in controversiële wapens, of
controversiële wapenhandel. ING investeert van de 12 onderzochte banken het meest in
foute bedrijven, ook met eigen geld. De bank investeert zowel in bedrijven die
controversiële wapens maken, als in bedrijven die zich schuldig maken aan controversiële
wapenhandel. ING is de enige bank die ook met eigen spaargeld in beide investeert. Ook
Rabobank en Robeco investeren met eigen spaargeld in een bedrijf dat controversiële
wapens maakt, ondanks hun intussen verder aangescherpte wapenbeleid. AEGON, SNS Bank en
SNS Regio Bank hebben geen eigen geld in foute wapenbedrijven. Zij investeren wel, net als
ING, Rabobank en Robeco, met hun beleggingsfondsen in dit soort bedrijven. ABN Amro, ASN,
DSB, Fortis, Friesland Bank en Triodos investeren niet in controversiële wapenbedrijven:
noch met eigen middelen, noch via beleggingsfondsen. In het onderzoek, uitgevoerd door
onderzoeksbureau Profundo, is nagegaan of de banken investeerden in een aantal bedrijven
waarvan vaststaat dat ze controversiële wapens produceren zoals clustermunitie en
massavernietigingswapens, of dat ze wapens leveren aan dictaturen en corrupte regimes waar
de mensenrechten worden geschonden. Farah Karimi, namens de initiatiefnemers van de
Eerlijke Bankwijzer: "Het goede nieuws is dat veel banken hun beleid hebben
aangescherpt en zich er aan houden. Het slechte nieuws is dat een aantal banken mooie sier
maakt met beleid op papier, maar gewoon doorgaat met de foute praktijken. De banken vinden
dat hun beleid niet hoeft te gelden voor hun beleggingsfondsen. Wij denken niet dat de
onderdrukte bevolking in Birma, of slachtoffers van clusterbommen erg onder de indruk zijn
van deze drogredenering."
Op de website van de Eerlijke Bankwijzer
kunnen bankklanten zien hoe hun bank het doet op het gebied van wapens en andere
mensenrechten- en milieuthema's. Ze kunnen hun bank ook rechtstreeks aanspreken op hun
beleid. De Eerlijke Bankwijzer hoopt op deze manier banken te stimuleren om duurzamer te
worden. Sinds de lancering van de Eerlijke Bankwijzer op 22 januari blijken banken zeer
gevoelig voor consumentendruk. De Eerlijke Bankwijzer is een initiatief van Oxfam Novib,
Amnesty International, FNV en Milieudefensie. Aan het rapport "Banken en wapens: de
praktijk" is meegewerkt door IKV Pax Christi voor het onderdeel clustermunitie.
http://www.eerlijkebankwijzer.nl
RWE krijgt vergunning voor bouw van
groot offshore windpark
Rijkswaterstaat heeft RWE vandaag een
vergunning verleend voor de bouw van het offshore windpark Tromp Binnen. RWE zal op een
afstand van 75 km uit de kust van Callantsoog een windpark bouwen met een beoogde
capaciteit van 300 megawatt (MW). Volgens de regels van de Nederlandse overheid geeft een
vergunning RWE het recht om deel te nemen aan de subsidietender voor offshore projecten in
november van dit jaar. Van de 17 aanvragers hebben zes tot nu toe een vergunning
ontvangen.
RWE zal volgens het huidige plan op zee 59
windmolens plaatsen die voorzien worden van een zware betonnen voetconstructie en 150
meter hoog zijn. De zware constructie is nodig om de stabiliteit en veiligheid te
waarborgen van de tot nu toe grootste windmolens op de Noordzee. Ook zou de constructie
een primeur zijn voor Nederland. Tromp Binnen ligt precies in één van de wind-win
gebieden, die Rijkswaterstaat heeft aangewezen in haar Nationaal Waterplan. Dit heeft
bijgedragen aan een positief advies van de commissie MER (Milieu Effect Rapportage). Het
verzamelstation met een geplande connectie op land wordt gebouwd bij IJmuiden. Volgens
Sjoerd Sieburgh, director development, heeft Rijkswaterstaat Dienst Noordzee zich zeer
coöperatief opgesteld in haar besluitprocedure. "Een jaar geleden hebben wij onze
plannen aangekondigd en reeds nu hebben wij voor Tromp Binnen een vergunning in ontwerp
besluit ontvangen.
RWE Innogy - het bedrijf dat zich binnen de
RWE groep bezig houdt met duurzame energie - is één van de aanjagers van de ontwikkeling
van offshore windparken in Europa. Naast Nederland opereert, bouwt en ontwikkelt RWE
offshore windparken in Groot-Brittannië, Duitsland en België. Tot 2012 investeert RWE
Innogy jaarlijks minimaal één miljard euro in de uitbreiding - voornamelijk organische
groei - van duurzame energie. In 2012 moet 4500 MW duurzame productiecapaciteit in bedrijf
of in aanbouw zijn. Op basis hiervan wil RWE in 2013 15.000 GWh elektriciteit produceren
en in 2020 een productiecapaciteit hebben van meer dan 10.000 MW.
Duurzaamste dierenverblijf opent
deuren
Cradle to cradle
Het Savannehuis is uniek in Nederland: het is eerste dierenverblijf dat op basis van het
duurzaamheidprincipe 'cradle to cradle' is ontworpen. Een opdracht die past in de ambitie
van Blijdorp, waarin duurzaamheid de hoofdrol speelt. 'Het dwong ons de spanning tussen de
klimaatneutrale ambities enerzijds en de klimaateisen van de Afrikaanse dieren anderzijds,
te verenigen. Het eindresultaat geeft een bijzondere voldoening.', zegt Menno Lam van het
Wageningse LAM architects.
Zelf warmte zoeken
Lam verwijst naar de integrale energiehuishouding en architectuur van het gebouw, waarbij
aan alles is gedacht. Het gebouw is zeer onderhoudsarm en kan voor het overgrote deel
eenvoudig gerecycled worden. De 330.000 liter regenwater die het gebouw jaarlijks opvangt,
wordt gebruikt voor de planten in een naastgelegen biotoop. Voor de verwarming worden, in
plaats van fossiele brandstoffen te gebruiken, houtsnippers gestookt. Op koude dagen
zoeken de dieren zelf de warmte op; speciale 'knuffelmuren' (stalen elementen met laag
temperatuur verwarming) maken het verwarmen van het, gehele 4500 kubieke meter tellende
gebouw, overbodig. Er is zoveel mogelijk gekozen voor materialen met een zeer lage
(natuurlijke) milieulast.
Comfortabel
Het verblijf is milieuvriendelijk, maar de giraffen noch de bezoekers en verzorgers hoeven
ergens onder te lijden. De holistische ontwerpbenadering van de architect levert een hoge
mate van comfort op. De zorg voor het dierenwelzijn zien we terug in de hoogte van het
verblijf, het gebruik van niet-giftige materialen en de ronde vorm. Door dit laatste
kunnen de dieren elkaar niet klem zetten. De Afrikaanse Kraal stond model voor het
ontwerp. De kraal is dusdanig georiënteerd en vormgegeven dat de stand van de zon en
daarmee de daglichttoetreding en zonnewarmte zowel in de winter als in de zomer optimaal
benut worden. Het Savannehuis functioneert als een 'shelter'. Het is een gebouw vol
zonnewarmte, schaduw en daglicht. Natuurlijke ventilatie draagt bij aan een gezond
binnenklimaat.
Verhuizing giraffen
Hoewel het Savannehuis geschikt is voor gebruik door verschillende savannedieren, is er
bij het ontwerp vooral veel aandacht besteed aan de afmeting en de leefwijze van de
giraffen. Op 26 juni aanstaande zullen zij er dan ook als eerste voet over de drempel
zetten.
Blijdorp transformeert
De laatste jaren ondergaat De Rotterdamse diergaarde een transformatie van de oude stijl
(verblijven van architect Van Ravensteijn) naar een groter park, met werelddelen en
biotopen. Deze keuzes komen voort uit de waarde die Blijdorp hecht aan natuurbehoud en de
zorg voor het milieu. Biotopen zijn dierverblijven waarbinnen alles afgestemd is op het
leefklimaat van de dieren. De leefvorm komt ten goede komt aan hun natuurlijke gedrag, wat
de dieren meer vrijheid en de bezoekers meer inzicht geeft. Het Savannehuis hoort bij de
biotoop van de Afrikaanse Savanne.
Toekomstbestendige bekostiging voor
ernstig zieke kinderen
Staatssecretaris Bussemaker werkt aan een
toekomstbestendige bekostiging van de zorg aan ernstig zieke kinderen in kinderhospices en
verpleegkundig kinderdagverblijven. Tot die regeling er is, blijft de bestaande tijdelijke
regeling bestaan. Daarbij leveren zorgaanbieders zorg op grond van een indicatie van een
medisch specialist, die vervolgens betaald wordt door het zorgkantoor.
Witte vlek
Eind 2008 zegde Bussemaker al toe met een oplossing te komen voor de 'witte vlek' in de
bekostiging van de verpleging die noodzakelijk is in verband met medisch-specialistische
zorg, zoals in kinderhospices en verpleegkundig kinderdagverblijven. Deze zorg maakt geen
deel uit van de AWBZ-indicaties; het gaat tenslotte overwegend om curatieve zorg. Deze
duiding is echter niet doorgevoerd in bekostiging en declaratie.
Niet in gedrang
In een brief aan de Kamer beschrijft ze hoe deze verpleegkundige zorg vanaf 2010 bekostigd
zal worden. Bussemakers oogmerk hierbij is te voorkomen dat de zorg aan deze groep
kinderen in het gedrang komt.
Analyse van anti-kanker
geneesmiddelen via een vingerprik
Bij onderzoek naar anti-kanker
geneesmiddelen is het van essentieel belang informatie te verzamelen over de opname en
uitscheiding van het geneesmiddel door het lichaam. Daarom zijn op het laboratorium
gevoelige methoden, die het geneesmiddel in verschillende lichaamsvloeistoffen bepalen
onmisbaar. Carola Damen ontwikkelde voor haar promotieonderzoek een methode om het
geneesmiddel in verschillende lichaamsvloeistoffen van kankerpatienten te bepalen met een
simpele vingerprik. Bij huidig onderzoek worden meestal op verschillende tijdstippen
buisjes bloed afgenomen bij een patient. Dit kan erg belastend zijn voor een patient en
soms moeten de buisjes verstuurd worden naar een laboratorium. Damen heeft daarom
onderzocht of gebruik kon worden gemaken van een simpele vingerprik. Een druppel bloed
wordt dan op speciaal papier aangebracht. De promovendus heeft een succesvolle methode
ontwikkeld voor twee geneesmiddelen (vincristine en actinomycine-D) die vaak worden
gebruikt bij Wilms' tumor. Dit is een tumor die vaak bij kinderen voorkomt en zeker voor
deze groep heeft de simpele vingerprik methode een meerwaarde.
Bewijs voor het effect van
zit-ondersteuning bij cerebrale parese
Kinderen met cerebrale parese hebben een
houdings- en/of bewegingsstoornis door een hersenbeschadiging. Ze hebben vaak spasmen in
armen en/of benen. Ze krijgen vaak zitondersteuning in de vorm van speciale stoelen.
Zorgverleners gaan er vanuit dat de kinderen zonder deze ondersteuning hun dagelijkse
activiteiten niet kunnen ontplooien. Daarvoor bestaat echter nog weinig hard bewijs. Steve
Ryan heeft in zijn proefschrift geprobeerd instrumenten te ontwikkelen om het effect van
speciale stoelen te meten. Op die manier is het mogelijk bewijs te verzamelen voor het
effect van speciale stoelen. Speciale hulpmiddelen op school blijken niet direct de
leesbaarheid van het handschrift te verbeteren. Maar het gebruik van speciale stoelen
thuis verbetert de kwaliteit van leven wel, aldus blijkt uit een vragenlijst die ouders
invulden. Ook het uitvoeren van dagelijkse activiteiten ging beter dankzij de
zit-hulpmiddelen.
Technologie helpt fysiek
gehandicapten
Kinderen met cerebrale parese hebben een
houdings- en/of bewegingsstoornis door een hersenbeschadiging. Ze hebben vaak spasmen in
armen en/of benen. Patty Rigby laat in haar proefschrift zien dat kinderen met
zitproblemen baat hebben bij speciale stoelen. Ze kunnen beter voor zichzelf zorgen en
spelen makkelijker, bovendien hebben ze minder hulp nodig van hun omgeving. Daarnaast laat
Rigby zien dat gehandicapte volwassenen een betere kwaliteit van leven krijgen dankzij
'electronic aids to daily living' (EADLS). Deze helpen mensen bij het oppakken van de
telefoon, de deur openen of het licht aandoen.
Antischimmelmiddel natamycine werkt
anders dan gedacht
Natamycine is niet in staat om het
plasmamembraan van schimmels lek te maken zoals men voorheen dacht. Het is in staat om het
proces van endocytose en de fusie tussen blaasjes te remmen. Dat blijkt uit onderzoek van
Richard van Leeuwen. Schimmels verspreiden zich door middel van sporen. Via lucht en water
zijn ze in staat allerlei voedselproducten koloniseren. Van al het geproduceerde voedsel
wordt uiteindelijk een groot deel (mogelijk 25%) oneetbaar gemaakt door schimmels. De
sporen (conidia) zijn doorgaans meer resistent tegen stress dan de groeiende cel. Om
schimmelgroei tegen te gaan worden verschillende middelen gebruikt. Richard van Leeuwen
onderzocht de werking van een van deze middelen natamycine, dat al decennia gebruikt wordt
in de kaas- en worstindustrie. Natamycine is niet in staat om de celmembraan van
ontkiemende schimmelsporen lek te maken zoals nystatine en amphotericine, stoffen die veel
op natamycine lijken. De precieze manier waarop natamycine dan wel werkt is tot nu toe
geheel onbekend. Natamycine bindt aan ergosterol, dat in de plasmamembraan van de
schimmelcel voorkomt. Tijdens ontkieming zwellen de sporen op en ontwikkelen
schimmeldraden, waarbij ergosterol een rol speelt. Na meer dan twee uur na het begin van
ontkieming heeft natamycine een effect op door de lucht verspreide sporen. Sporen die via
het water worden verspreid zijn al meteen gevoelig. Natamycine remt celprocessen zoals
endocytose, de afsnoering en opname van membraanblaasjes in de cel. Ook hopen cellen die
met natamycine worden behandeld vacuole-achtige (grotere membraanblaasjes) structuren op.
Natamycine blijkt een unieke remmer van de functies van ergosterol en een veelbelovende
stof om voedselbederf tegen te gaan.
Actieve reuma tijdens zwangerschap
leidt tot lichtere baby
Moeders met de veelvoorkomende reumavorm
reumatoïde artritis krijgen vaak lichtere baby's dan gezonde vrouwen. Dat blijkt uit
onderzoek waarop Yaël de Man van het Erasmus MC woensdag 1 juli promoveert. De promovenda
pleit voor een betere begeleiding van zwangere reumapatiënten. Het geboortegewicht is
lager naarmate de moeders tijdens de zwangerschap meer last hebben van de ziekte. De mate
waarin het geboortegewicht daalt is vergelijkbaar met dat van roken van sigaretten tijdens
de zwangerschap.
Roken
Het onderzoek toont voor het eerst aan dat actieve reuma bij de moeder een negatieve
invloed heeft op het geboortegewicht van het kind. Hoe heviger de ziekte tijdens de
zwangerschap, hoe groter de kans is op een lager geboortegewicht. Toch valt het
geboortegewicht nog wel binnen de normale grenzen. De Man: 'De mate waarin het
geboortegewicht verlaagt is te vergelijken met de daling in gewicht door roken tijdens de
zwangerschap. Wat dat betekent voor de kinderen op lange termijn is onbekend. Hiervoor is
aanvullend onderzoek nodig.' Ook vrouwen die vanwege reuma prednison gebruiken kregen
lichtere kinderen. Dat komt doordat het medicijn de zwangerschap verkort. Bijna één op
de 100 Nederlanders heeft reumatoïde artritis, vaak ook al op jonge leeftijd. Patiënten
hebben last van chronische gewrichtsontstekingen in met name handen en voeten.
Klachten
De promovenda pleit voor een betere begeleiding van zwangere reumapatiënten. 'Nu we weten
dat de ziekte invloed heeft op het kind, is het belangrijk dat artsen hun patiënten in de
gaten houden.' Nu ontbreekt begeleiding vaak omdat vrouwen tijdens de zwangerschap juist
minder vaak door hun arts worden gezien omdat de ziekte gaat liggen. De Man ontdekte dat
maar de helft van de vrouwen echt verbetert tijdens de zwangerschap, terwijl veel artsen
denken dat dat bij meer dan drie kwart van de vrouwen gebeurt. Het contact met de arts
wordt meestal pas gezocht na de bevalling als patiënten weer klachten krijgen. De ziekte
keert vrijwel bij iedereen binnen drie maanden na de bevalling terug.
Autostoeltje
Er is nog een belangrijke reden om de begeleiding te verbeteren. Uit het onderzoek blijkt
namelijk dat de ziekte één op de drie moeders hindert bij het uitvoeren van de zorgtaken
zoals het tillen, wassen, aankleden en in het autostoeltje zetten van de baby. 'Artsen
kunnen de problemen verzachten door moeders meer informatie te geven over hoe ze hun
gewrichten het minst belasten. Het helpt ook om bedjes en commodes op de juiste hoogte te
zetten.'
Kinderwens
Voor haar onderzoek heeft De Man gebruikgemaakt van gegevens uit de zogenoemde PARA-studie
waaraan 350 vrouwen met reuma uit het hele land hebben meegewerkt. De meeste vrouwen zijn
thuis gevolgd door het onderzoeksteam van het Erasmus MC vanaf het moment dat zij een
kinderwens hadden tot een half jaar na de bevalling. Wereldwijd zijn er nooit eerder zo
veel vrouwen met reuma onderzocht voor, tijdens en na de zwangerschap. Dit omvangrijke
onderzoek is medegefinancierd door het Reumafonds.
